తెలుగు పంచాంగాల ప్రకారం 2026 నవంబర్ 21 శనివారం నాడు క్షీరాబ్ది ద్వాదశి (చిలుకు ద్వాదశి) పర్వదినం వస్తుంది. ఆ రోజు సాయంత్రం తులసి కోటను పసుపు కుంకుమలతో అలంకరించి, మధ్యలో ఉసిరి కొమ్మను నాటి, శ్రీమహావిష్ణువును దామోదర రూపంలో ఆవాహన చేసి తులసి దామోదర కల్యాణం మరియు దీపారాధన నిర్వహిస్తారు.
కార్తీక మాసం నేపథ్యం కోసం కార్తీక మాసం ప్రధాన మార్గదర్శిని.
కార్తీక శుద్ధ ద్వాదశి అంటే తెలుగు లోగిళ్లలో ఎంతో సందడిని తెచ్చే పండుగ. గ్రామాల్లో దీనిని ప్రేమగా చిలుకు ద్వాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. ఆ రోజు సాయంత్రం పల్లెల్లోనూ పట్టణాల్లోనూ ప్రతి తులసి కోట ఒక పెళ్లి పీటలా ముస్తాబవుతుంది. చుట్టూ చామంతి, బంతి పూల దండలు, మధ్యలో పచ్చని ఉసిరి కొమ్మ, ఆ పక్కనే వరుసగా వెలిగే మట్టి ప్రమిదలు — ఇదంతా చూస్తుంటే మన సంస్కృతి ప్రకృతిని ఎంత ఆత్మీయంగా కుటుంబంలో భాగంగా చేసుకుందో అర్థమవుతుంది. 2026 నవంబర్ 21 శనివారం నాడు వచ్చే క్షీరాబ్ది ద్వాదశి కథ, పూజా విధానాన్ని తెలుసుకుందాం.
ఈ పోస్టును పూర్తిగా ఇంగ్లీష్ లో కూడా చదవండి – Read this article in English
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి 2026 కథ — మహావిష్ణువు మరియు తులసి పరిణయం
RECOMMENDED PRODUCT
R&M మార్బుల్ తులసి కోట 50 కేజీల బరువు నాణ్యత పూర్తి సమీక్ష : ఈ ప్రొడక్ట్ మీకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
ఇంటి పూజా ప్రాంగణంలో లేదా బాల్కనీలో శాశ్వతంగా తులసి మొక్కను ప్రతిష్టించాలనుకునే వారికి తేలికపాటి ప్లాస్టిక్ లేదా సిమెంట్ కుండీలు ఎండకు పాడైపోవడం లేదా గాలికి పడిపోవడం ప్రధాన… సంప్రదాయబద్ధంగా కనిపించడంతో పాటు తరాలు మారినా చెక్కుచెదరకుండా నిలిచే సహజ రాతి బృందావనం కోసం చూసే కుటుంబాలకు దృఢమైన నిర్మాణం ఎంతో అవసరం. R&M తెల్ల మార్బుల్ తులసి కోట అనేది 50 కేజీల సహజ రాతితో చేతితో చెక్కిన సాంప్రదాయ బృందావనం. ఇది గాలి లేదా తీవ్ర వాతావరణ మార్పులకు కదలకుండా పూజా గదులు, బాల్కనీలు, బహిరంగ…
మరింతగా చదవండిఅమెజాన్లో కొనండి
As an Amazon Associate, RamthaMedia earns from qualifying purchases.
పూర్వం దేవదానవులు క్షీరసాగరాన్ని మథించినది ఈ కార్తీక శుద్ధ ద్వాదశి నాడే అని పురాణ కథనం. అందుకే దీనికి క్షీరాబ్ది ద్వాదశి అని పేరు వచ్చింది. అలాగే ఉత్థాన ఏకాదశి నాడు యోగనిద్ర నుండి మేల్కొన్న శ్రీమహావిష్ణువు మరుసటి రోజైన ద్వాదశి నాడు బ్రహ్మాది దేవతలతో కలిసి బృందావనానికి విచ్చేసి తులసిని వివాహమాడాడని పద్మ పురాణం వివరిస్తోంది.
ఇంట్లో ప్రతిరోజూ తులసి కోట వద్ద దీపారాధన చేసే మహిళలకు ఈ క్షీరాబ్ది ద్వాదశి అత్యంత ప్రీతికరమైన రోజు. ఉసిరి చెట్టును శ్రీమహావిష్ణువు ప్రతిరూపంగా భావించి, తులసి మొక్క పక్కనే ఉసిరి కొమ్మను పెట్టి వీరిద్దరికీ వివాహ వేడుక జరిపిస్తారు. కుటుంబంలో అవివాహితులకు వివాహ శుభకార్యాలు త్వరగా కలగాలని, భార్యాభర్తల మధ్య అనురాగం నిత్యనూతనంగా ఉండాలని ప్రార్థిస్తూ ఈ కల్యాణం నిర్వహిస్తారు.
ఇంట్లో తులసి దామోదర కల్యాణం చేసుకునే సరళమైన క్రమం
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పూజను సాయంత్రం ప్రదోష సమయంలో అంటే సూర్యాస్తమయం వేళలో చేయడం సంప్రదాయం. ఉదయం నుండి తులసి కోటను శుభ్రం చేసి, సున్నంతోనో పసుపుతోనో రంగులు వేసి, కోట చుట్టూ బియ్యప్పిండితో ముగ్గులు వేస్తారు. సాయంత్రం స్నానం చేసిన తర్వాత తులసి కోటలో తులసి మొక్క పక్కనే ఒక శుభ్రమైన ఉసిరి (ధాత్రీ) కొమ్మను గానీ, కొమ్మ దొరకని పక్షంలో ఉసిరికాయలను ఒక చిన్న రాగి పళ్లెంలో ఉంచి గానీ ప్రతిష్ఠిస్తారు.
📖 కార్తీక ధాత్రీ పూజా విధానం — ఉసిరి చెట్టును ఎందుకు దర్శించాలి? ఇంట్లో పూజ ఎలా చేయాలి?
ఆపై పసుపు గణపతిని పూజించి, తులసికి మరియు ఉసిరి కొమ్మకు పసుపు కుంకుమలు, కొత్త రవికల గుడ్డ లేదా పత్తి వస్త్ర మాల (వస్త్రం), పూలదండలు వేస్తారు. ముందుగా ఉదయం నానబెట్టిన అటుకులు, బెల్లం, చిలగడదుంపలు, ఉసిరికాయలు మరియు పండ్లను నైవేద్యంగా ఉంచుతారు. కొందరు ఇంట్లో అప్పటికప్పుడు తయారుచేసిన గోధుమ పిండి ప్రమిదలోనో లేదా ఉసిరికాయలపైనా ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగిస్తారు. చివరగా తులసి దామోదర అష్టోత్తరం చదివి మంగళహారతి ఇచ్చి అందరూ అక్షతలు వేసి నమస్కరిస్తారు.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పూజా వివరాల పట్టిక
| పూజా దశ | సాంప్రదాయ వస్తువులు మరియు క్రమం | ప్రత్యేకత |
|---|---|---|
| పీఠం అలంకరణ | తులసి కోటకు పసుపు కుంకుమ, పద్మ ముగ్గు మరియు ఉసిరి కొమ్మ స్థాపన | విష్ణు స్వరూపమైన ఉసిరి, లక్ష్మీ స్వరూపమైన తులసి కలయిక |
| దీపారాధన | కోట చుట్టూ కనీసం ఐదు లేదా పన్నెండు మట్టి ప్రమిదలలో నువ్వుల నూనె దీపాలు | ఇంటి వాకిలంతా జ్యోతిర్మయంగా వెలిగించడం |
| నైవేద్యం | నానబెట్టిన అటుకులు, బెల్లం, కొబ్బరి, అరటిపండ్లు మరియు చిలగడదుంపలు | భగవంతుని నివేదన తర్వాత చుట్టుపక్కల పిల్లలకు పంచిపెట్టడం |
| ప్రదక్షిణలు | తులసి కోట చుట్టూ మూడు లేదా ఐదు సార్లు ప్రదక్షిణ | కుటుంబ ఆరోగ్యం, దాంపత్య ఐక్యత కోసం ప్రార్థన |
RECOMMENDED BOOK

మాయా ప్రపంచం అంతర్యామి పిలుపు తెలుగు పుస్తకం By A. Ravinder
మన చుట్టూ కనిపించే ప్రపంచం నిజమా? లేక ఇది ఒక మాయా Simulation మాత్రమేనా?
యోగవాశిష్టం మాయా సిద్ధాంతాన్ని తెలుగులో వివరించే ఆధ్యాత్మిక పుస్తకం. జీవితం, ప్రపంచం, అంతర్యామి స్వరూపం గురించి లోతైన అన్వేషణతో పాటు, మనస్సు మరియు మాయ యొక్క లోతైన తత్త్వాన్ని సరళమైన భాషలో వివరిస్తుంది. సాధకులు తమ ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో ఆచరణాత్మక సందేశాన్ని పొందుతారు. ఈ పుస్తకం ప్రింట్ వర్షన్, మరియు ఈబుక్ ఇన్స్టాంట్ రీడ్ వర్షన్లలో లభ్యమవుతుంది.
దీనికి ముందురోజైన ఏకాదశి వివరాలకు ఉత్థాన ఏకాదశి 2026 తేదీ భేదం మరియు ఇంట్లో దీపారాధన విధానం చదవండి.
తులసి మొక్కను కాపాడుతూనే భక్తిగా పూజ చేయడం ఎలా?
తులసి కల్యాణం సందర్భంగా తులసి కోటలో దీపాలను పెట్టేటప్పుడు, మట్టి ప్రమిదలను మొక్క ఆకుల క్రింద కాకుండా కోట అంచుపై గానీ, కోట ముందు నేలపై వేసిన ముగ్గుపై గానీ ఉంచడం వల్ల వేడి తగిలి తులసి ఆకులు మాడిపోకుండా పచ్చగా ఉంటాయి. అలాగే కల్యాణం తర్వాత ఆ పవిత్ర ఉసిరి కొమ్మను ఎక్కడైనా ఎండిపోనిచ్చే బదులు కుండీలో పర్యావరణ ఎరువుగా మార్చడం లేదా కాయలను ప్రసాదంగా ఉపయోగించడం మన ప్రకృతి సంప్రదాయానికి తగిన గౌరవం.
ముగింపు
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి 2026 నవంబర్ 21న ఇంటిల్లిపాదీ సాయంత్రం తులసి కోట చుట్టూ కూర్చుని, దీపాలు వెలిగిస్తూ, మంగళహారతులు పాడుకోవడం ఒక అద్భుతమైన కుటుంబ వేడుక. ఆ తులసి దామోదరుల కరుణతో ప్రతి ఇంటా సుఖశాంతులు, అనుబంధాలు నిండుగా వెల్లివిరియాలని కోరుకుందాం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
2026 లో క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ఏ తేదీన వస్తుంది?
తెలుగు పంచాంగాల ప్రకారం 2026 నవంబర్ 21 శనివారం నాడు క్షీరాబ్ది ద్వాదశి (చిలుకు ద్వాదశి) పర్వదినం జరుపుకుంటారు.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పూజను ఉదయం చేయాలా లేక సాయంత్రం చేయాలా?
తులసి దామోదర కల్యాణం మరియు దీపారాధనను సాయంత్రం ప్రదోష సమయంలో (సూర్యాస్తమయం తర్వాత) ఆచరించడం ప్రధాన సంప్రదాయం.
తులసి పూజకు ఉసిరి కొమ్మ దొరకకపోతే ఏమి చేయాలి?
📖 తొలి కార్తీక సోమవారం 2026 — ఇంట్లో పూజ నుండి ఆలయ దర్శనం వరకు
ఒకవేళ పచ్చని ఉసిరి కొమ్మ దొరకకపోతే రెండు మూడు ఉసిరికాయలను ఒక తమలపాకులో ఉంచి, విష్ణు రూపంగా భావించి తులసి కోట వద్ద పూజించుకోవచ్చు.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి నాడు దేవునికి ఏ ప్రసాదం నైవేద్యంగా పెట్టాలి?
బెల్లం కలిపిన అటుకులు, చిలగడదుంపలు, కందగడ్డ, ఉసిరికాయలు మరియు పండ్లను నైవేద్యంగా సమర్పించడం ఆచారం.