తెలుగువారి మహాలయ పక్షాలు: తర్పణం, పితృస్మరణ, దసరా సంబంధం

రచయిత: A. Ravinder, RamthaMedia | మూలాలు పరిశీలించి, మానవ సంపాదక సమీక్షతో సిద్ధం చేసిన వ్యాసం.

మన తెలుగు ఇళ్లలో మహాలయ పక్షాలు రాగానే గుర్తొచ్చేది తాతముత్తాతల స్మరణే. నదీతీరానికి వెళ్లి దోసిళ్లతో నీళ్లు విడిచే తర్పణం, ఇళ్లలో శాస్త్రోక్తంగా పెట్టే శ్రాద్ధం, పదిమందికీ పెట్టే అన్నదానం—ఇవన్నీ మనల్ని పెంచి పెద్దచేసిన వారి రుణం తీర్చుకునే పద్ధతులు. బెంగాల్‌లో చూస్తే కూతురు పుట్టింటికి వస్తుందన్న భావనతో దుర్గాపూజ ముడిపడి ఉంటుంది. కాలం పరంగా ఒకదాని వెంట ఒకటి వచ్చినా, ఆ భావనల తీరు వేరు. అందుకే రెండింటినీ ఒకే ఆచారంగా కలిపి చూడకూడదు; దేని ఆంతర్యం దానిదే.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లో తిథులను లెక్కించేటప్పుడు అమాంత పంచాంగ పద్ధతిని, స్థానికంగా సూర్యోదయం అయ్యే వేళను, ఇళ్లను బట్టి వచ్చే పురోహితుల పద్ధతులను అనుసరిస్తుంటారు. ఇక గోదావరి, కృష్ణా, భీమా వంటి జీవనదుల ఒడ్డున నిలబడి తర్పణాలు వదలడానికి భక్తిపరంగా ఎంతో విశిష్టత ఉంది. అంతమాత్రాన అంత దూరం వెళ్లి నదీతీరాన్ని చేరుకోలేని కుటుంబాలు తమ పెద్దలను మనసారా తలుచుకోలేవని అనడం సరికాదు. నది దాకా వెళ్లలేకపోయినా, ఇంట్లోనే ఉండి మనసు నిండా భక్తితో పూర్వీకులను తలుచుకుంటే ఆ స్మరణకు ఏ లోటూ ఉండదు.

ఈ పోస్టును పూర్తిగా ఇంగ్లీష్ లో కూడా చదవండి – Read this article in English

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — ఇంటి వద్దే పెద్దల స్మరణ

మనల్ని నడిపించిన పెద్దల చిత్రపటాల ముందు ప్రశాంతంగా దీపం పెట్టడం, వారు పడ్డ కష్టాలను, నడిచిన బాటను పిల్లలకు కథలుగా చెప్పడం ఎంత మంచి జ్ఞాపకం! చేతనైనంతలో అన్నదానం చేయడం, ఇంట్లో ఉన్న వృద్ధులను ప్రేమగా చూసుకోవడం, మన మూలాలు ఎక్కడున్నాయో తెలిపే వంశవృక్షాన్ని రాసిపెట్టుకోవడం—ఇవన్నీ కృతజ్ఞతను మన నడవడికలో నిలిపే మార్గాలు. అయితే శ్రాద్ధ విధి లాంటి శాస్త్రోక్త కర్మలు చేయాలనుకున్నప్పుడు మాత్రం, మన కుటుంబ సంప్రదాయాలను బాగా తెలిసిన పురోహితుడిని అడిగి తెలుసుకోవడమే పద్ధతి.

📖 దేవీమాహాత్మ్యం, మహిషాసురమర్దిని, మహాలయ సంగీత వారసత్వం

దసరా పండుగ, తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — రెండింటి మధ్య బంధం

మహాలయ అమావాస్య రావడంతో పితృదేవతల పక్షం పరిపూర్ణంగా ముగుస్తుంది. ఆ మరుసటి రోజు నుంచే దసరా లేదా నవరాత్రుల రూపంలో అమ్మవారి ఆరాధన మొదలవుతుంది. కొన్ని పంచాంగాలను తిరగేసినప్పుడు ఈ రెండు పర్వాల తేదీలు వెనువెంటనే దగ్గరగా కనిపించవచ్చు; కానీ ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వచ్చినంత మాత్రాన రెండింటి ఉద్దేశమూ ఒకటేనని భావించలేం. పెద్దలను తలుచుకుని కృతజ్ఞత చెప్పుకోవడం పితృపక్షపు ఉద్దేశమైతే, జగన్మాతను పూజించి శక్తిని పొందడం నవరాత్రుల లక్ష్యం.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — మహిళలు, ఆచారాలలో వారి భాగస్వామ్యం

పూర్వీకులను స్మరించుకోవడంలో స్త్రీల పాత్రపై వివిధ కుటుంబాలు, మతపాఠశాలలు వేర్వేరు పద్ధతులను చెబుతుంటాయి. నేటి రోజుల్లో ఎన్నో కుటుంబాల్లో కుమార్తెలు, భార్యలు, తల్లులు కూడా పెద్దలను మనసారా తలుచుకుంటూ స్మరణ కార్యక్రమాలను దగ్గరుండి నడిపిస్తున్నారు. అయితే శాస్త్రోక్తంగా చేసే అధికారిక కర్మల విషయానికి వస్తే, మీ కుటుంబ పద్ధతిని నడిపించే ఆచారాధికారిని లేదా పురోహితుడిని అడిగి తెలుసుకోవడమే సరైన మార్గం.

ఇంకా చదవండి — తెలుగు మహాలయ పక్షాలు

బెంగాలీ మరియు తెలుగు సంప్రదాయాల తేడాలను పిల్లర్ ఆర్టికల్‌లో పోల్చండి.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — కుటుంబం నుంచే మొదలయ్యే అనుబంధం

మన ఊళ్లలోనో, ఇళ్లలోనో మహాలయ పక్షాల గురించి పెద్దలను కూర్చోబెట్టి అడిగితే అందరి నోటా ఒకే సమాధానం రాకపోవచ్చు. పారే నదీతీరానికి వెళ్లి విడిచే తర్పణాల గురించి ఒకరు చెబితే, ఇంట్లో ఆచరించే శ్రాద్ధ విధిని మరొకరు గుర్తుచేస్తారు. ఇంకొకరేమో తాతల పేరుతో నలుగురికీ కడుపునిండా అన్నదానం చేయడమే తమ ఆచారమని వివరిస్తారు. ఈ వేర్వేరు పద్ధతులను చూడగానే పండుగ ఆచరణలో స్పష్టత లేదని అనుకోకూడదు; పూర్వీకులపై ఉన్న కృతజ్ఞతా భావం ఒక్కో కుటుంబ పరంపరలో ఒక్కో తీరుగా రూపుదిద్దుకుందని గ్రహించాలి. అందుకే ఎక్కడైనా ఒక ప్రాంతపు అలవాటును చూసినప్పుడు అది ఒక ఉదాహరణ మాత్రమేనని గుర్తించాలి తప్ప, మొత్తం తెలుగు సమాజానికంతటికీ అదే ఏకైక నియమం కాజాలదు.

తమ కుటుంబ పద్ధతులేమిటో తెలియని నేటి తరం యువత చేయాల్సిన మొదటి పని—ఇంట్లోని పెద్దవాళ్లను దగ్గరకు తీసుకుని నిదానంగా అడగడమే. తమ వంశంలో ఏ తిథిన తలుచుకుంటారు, ఎవరెవరి పేర్లను స్మరిస్తారు, ఎవరిని పురోహితులుగా పిలుస్తారు, పూర్వం సొంత ఊర్లో ఎలా చేసేవారు వంటి విషయాలను అడిగి తెలుసుకోవచ్చు. పల్లెల నుంచి నగరాలకు వలస వచ్చాక మారిన పరిస్థితులను బట్టి కొన్ని ఏర్పాట్లు మారి ఉండవచ్చు. ఆ మార్పు ఎందుకు జరిగిందో కూడా ఒక చోట రాసిపెట్టుకుంటే, ఈ ఆచారం కేవలం ఏదో మొక్కుబడిగా చేసే పనిలా కాకుండా మన కుటుంబ జీవన ప్రయాణంలో భాగంగా కనిపిస్తుంది. నిజంగా తెలిసిన వివరాలను, మన ఊహలను వేరుచేసి స్పష్టంగా రాసి ఉంచితే రేపటి తరానికి కచ్చితమైన వివరాలు అందుతాయి.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — తిథికి, ఇంగ్లీష్ తేదీకి ఉన్న తేడా

ఇంగ్లీష్ క్యాలెండర్ ప్రకారం పెద్దలు కన్నుమూసిన తేదీని గుర్తుపెట్టుకోవడానికి, చంద్రమానం ప్రకారం వచ్చే తిథిని లెక్కించడానికీ చాలా తేడా ఉంటుంది. ప్రతి ఏడాదీ అదే ఇంగ్లీష్ తేదీ నాడే ఆ తిథి వస్తుందని అనుకోలేం. కుటుంబం తిథి ప్రకారమే ఆచరించాలనుకున్నప్పుడు స్థానిక పంచాంగాన్ని చూసి నిర్ణయించుకోవాల్సి ఉంటుంది. మనం ఉండే ఊరు మారినప్పుడు సూర్యోదయ వేళలు మారతాయి కాబట్టి, ఆచరణ సమయాల్లోనూ వ్యత్యాసాలు రావడం సహజం. ముఖ్యంగా విదేశాల్లో స్థిరపడిన కుటుంబాలు మన భారతదేశ గడియారపు సమయాన్ని నేరుగా అక్కడికి అన్వయించకూడదు. స్థానిక పరిస్థితులను, కాలాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోగల మార్గదర్శకులను అడిగి తెలుసుకుంటే ఇలాంటి సందేహాలు, గందరగోళాలు సులభంగా తొలగిపోతాయి.

పెద్దలు గతించిన కచ్చితమైన తిథి లేదా తేదీ గుర్తులేనప్పుడు కంగారుపడి ఏదో ఒక నిర్ణయం తీసుకోకూడదు; ముందుగా మన ఇంటి పాత వివరాలను వెతకాలి. ఇంట్లో భద్రపరిచిన పాత పంచాంగాలు, సర్టిఫికెట్ల వంటి మరణ నమోదు పత్రాలు, లేదా నలుగురు పెద్దవాళ్ల జ్ఞాపకాలు ఇందుకు అక్కరకు వస్తాయి. ఒకవేళ ఏ వివరాలూ దొరకకపోతే, ఎన్నో సంప్రదాయాల్లో సర్వపితృ అమావాస్య నాడు స్మరించుకోవచ్చని చెబుతుంటారు; అయితే మీ కుటుంబ పద్ధతిని బట్టే ముందడుగు వేయాలి. ఇంటర్నెట్‌లో ఎవరో రాసిన ఒకే సమాధానాన్ని చూసి అందరికీ అదే వర్తిస్తుందని అనుకోవడం పొరపాటు. ధార్మిక విషయాలలో చిన్నచిన్న వివరాలే కీలకం కాబట్టి, సరైన ప్రశ్నలు వేసి నిజాన్ని తెలుసుకోవడం కూడా ఆచరణకు చేసే సన్నాహమే.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — నదీతీరంలో కలిగే అనుభవం

గోదావరి, కృష్ణా లాంటి జీవనదులతో మన తెలుగువారి బంధం తరతరాలది; మన వ్యవసాయం, జీవన ప్రయాణం, తినే తిండి, దర్శించే పుణ్యక్షేత్రాలు అన్నీ ఆ ప్రవాహాలతోనే పెనవేసుకుపోయాయి. అందుకే నదీతీరంలో నిలబడి పితృస్మరణ చేసే కుటుంబానికి ఆ ప్రవహించే నీరు కేవలం నీరుగా మాత్రమే కనిపించదు. అది పచ్చని పంటలను, కురిసిన వర్షాలను, పూర్వీకులు గడిపిన చెమటోడ్చిన జీవితాలను కళ్లముందు నిలుపుతుంది. ఈ భావాన్ని ఒక అందమైన అంతరార్థంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. అలాగని ఏదో ఒక నది దగ్గర తర్పణం వదిలినంత మాత్రాన కొలవగలిగే అద్భుత ఫలితాలు వచ్చేస్తాయని చెప్పడం సరికాదు. ఎవరి నమ్మకాన్ని, భక్తిని వారి అంతరంగ పరిధిలోనే ఆదరించాలి.

తర్పణాల కోసం నది దగ్గరకు వెళ్లేటప్పుడు అన్నింటికంటే ముఖ్యమైనది భద్రత, స్థానిక నిర్వాహకుల సూచనలను పాటించడం. నదిలో నీటి ఉధృతి ఎంత ఉంది, ఘాట్ మెట్లు జారుడుగా ఉన్నాయా, జనం రద్దీ ఎలా ఉంది, తోడుగా వచ్చిన వృద్ధులు క్షేమంగా అడుగులు వేయగలరా వంటి జాగ్రత్తలను ముందే చూసుకోవాలి. అలాగే పూజ సామాగ్రి ప్లాస్టిక్ కవర్లను, ఇతర వస్తువులను పవిత్రమైన నదీజలాల్లోకి విసిరేయకూడదు. మన పూజ ముగిశాక పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం కూడా ఆ నదికి మనం ఇచ్చే నిజమైన గౌరవమే. ఒకవైపు నదిని పవిత్ర గంగ అని పిలుస్తూనే, మరోవైపు చెత్తతో కలుషితం చేయడం ఏమాత్రం తగదు. భక్తి అనేది మనం తాగే, పూజించే నీటి పట్ల బాధ్యతను పెంచాలి తప్ప, అది కేవలం పైపై మాటలకే పరిమితం కాకూడదు.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — ఇంటి ముంగిట్లోనే ఆచరించే తీరు

ఏదైనా కారణం చేత నదుల దాకా ప్రయాణం చేయలేని వారికి ఈ ఆచరణ అసాధ్యమైపోయిందని దిగులు పడాల్సిన పనిలేదు. మన కుటుంబ పద్ధతి ప్రకారం ఇంటి వద్దే ఏం చేయవచ్చో తెలిసిన అనుభవజ్ఞులను అడిగి తెలుసుకోవచ్చు. పెద్దల పేర్లను మనసారా తలుచుకోవడం, ఒక ప్రమిదలో దీపం వెలిగించడం, నలుగురికీ మర్యాదగా భోజనం పెట్టడం వంటి పనులతో కృతజ్ఞతను చాటుకోవచ్చు. ఇవి శాస్త్రం చెప్పే ప్రతి కర్మకూ సరితూగే పూర్తి ప్రత్యామ్నాయాలని ఇక్కడ చెప్పడం లేదు. కానీ దూరప్రయాణాలు చేయలేని వారు కూడా తమ పెద్దల పట్ల భక్తిని, కృతజ్ఞతను వ్యక్తం చేయవచ్చని గుర్తుచేస్తున్నాం. ఇలాంటి సందర్భాల్లో మన పరిస్థితులను అర్థం చేసుకుని దారి చూపే పెద్దల మార్గదర్శనం ఎంతో మేలు చేస్తుంది.

ఇంట్లో ఈ కార్యక్రమాలు జరిగేటప్పుడు ఇంటి పనులను అందరూ తలోచేయి వేసి పంచుకోవాలి. వంటగదిలో శ్రమపడేవారికి కాస్తయినా విశ్రాంతి లేకుండా, మిగిలినవారంతా కేవలం కర్మకాండల గురించే మాట్లాడుతూ కూర్చుంటే ఆ పూజలో నిండుతనం ఉండదు. వంట చేయడం, నడవలేని పెద్దలను ఆసరాగా తీసుకువచ్చి కూర్చోబెట్టడం, భోజనాలు అయ్యాక ఇల్లంతా శుభ్రం చేయడం—ఇవన్నీ కుటుంబంలో అందరి బాధ్యతలే. ఈ పనుల్లో పిల్లలనూ చిన్నచిన్న సాయాలకు కలుపుకోవచ్చు; పెద్దల జీవిత విశేషాలను కథలుగా చెప్పి వినిపించవచ్చు. ఇంట్లోని ప్రతి ఒక్కరికీ తగినంత గౌరవం దక్కినప్పుడే ఆచారంలోని ప్రేమ మన చేతల్లో ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆచారాలను నడిపించే తెరవెనుక శ్రమను కూడా గుర్తించి ఆదరించడమే అసలైన సంస్కారం.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — వ్యవసాయ మూలాలు, మట్టి జ్ఞాపకాలు

గతించిన పెద్దల గురించి తలుచుకునేటప్పుడు, పొలాల్లో ఎండనకా వాననకా పంటలు పండించినవారి కష్టాన్ని కూడా గుర్తుచేసుకోవాలి. పూర్వం మన పొలాల్లో ఏయే పంటలు వేసేవారు, వర్షాలు ఆలస్యమైనప్పుడు పెద్దలు ఎలాంటి ఉపాయాలు ఆలోచించేవారు, పండిన ధాన్యాన్ని కొట్లలో ఎలా భద్రపరిచేవారు అని అడిగితే మన ఇంటి కథ ఎంతగానో వికసిస్తుంది. కంచంలోకి ముద్ద రావడానికి వెనుక ఎందరి శ్రమ దాగుందో ఇంట్లోని పిల్లలకు అప్పుడే అర్థమవుతుంది. అన్నదానం చేసేటప్పుడు ఆ చెమట విలువను గుర్తుచేసుకోవడం వల్ల అన్నాన్ని వృథా చేయకుండా గౌరవించే అలవాటు అబ్బుతుంది. ఇక్కడ అందరిదీ రైతు కుటుంబమేనని చెప్పడం లేదు; మన జీవనాధారం ఏదైనా సరే, ఆనాటి పెద్దలు పడ్డ కష్టాన్ని అర్థం చేసుకోవడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

వృత్తులు మారి నగరాలకు చేరిన కుటుంబాల్లోనైనా పాతకాలపు పనిముట్లు, పసుపు పూసిన ఉత్తరాలు, లెక్కల బిల్లులు, నలుపు-తెలుపు ఫొటోలు నిధుల వంటి జ్ఞాపకాలుగా మిగిలి ఉంటాయి. వాటిని ఆనాడు ఎవరు వాడారు, ఏ సందర్భంలో అవి ఇంట్లోకి వచ్చాయో వివరంగా రాసి భద్రపరుచుకోవచ్చు. కుటుంబ చరిత్రలో ఆడవారి శ్రమ ఎప్పుడూ రికార్డుల్లో కనిపించదు. ఇల్లు నడపడం, పిల్లలను కని పెంచడం, రాబోయే పంటకు విత్తనాలను దాచడం, అందరికీ కడుపునిండా వండిపెట్టడం వంటి పనుల వివరాలను కూడా మనం గుర్తుచేసుకోవాలి. పితృస్మరణ అంటే కేవలం కొందరు పురుషుల పేర్లను పలకడమే కాదు; ఈ కుటుంబాన్ని నిలబెట్టిన ఆడపడుచుల జీవితాలను కూడా తలుచుకున్నప్పుడే మన కృతజ్ఞత పరిపూర్ణమవుతుంది, మన గత చరిత్రకు నిండుదనం వస్తుంది.

తెలుగు మహాలయ పక్షాలు — దసరా పండుగకు ముందు వచ్చే మేలుకొలుపు

పెద్దలను తలుచుకునే పితృపక్షం ముగియగానే జగన్మాత ఆరాధన మొదలయ్యే క్రమం కనిపించినా, ఆ రెండు పండుగల ఉద్దేశాలు వేర్వేరు. మన తెలుగునాట దసరా వేళ గుళ్లలో జరిగే అలంకారాలు, శ్రమను పూజించే ఆయుధపూజ, బంధువులతో జరుపుకునే పండుగలు ఎంతో సందడిగా సాగుతాయి. అదే తెలంగాణ ప్రాంతంలో చూస్తే తీరొక్క పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి, పాటలు పాడుతూ మహిళలంతా కలిసికట్టుగా సంబరాలు చేసుకుంటారు. బెంగాల్‌లో దుర్గమ్మ పుట్టింటికి వస్తుందనే కథను తీసుకొచ్చి వీటన్నింటికీ మూలకథగా ముడిపెట్టలేం. దగ్గరగా వచ్చే పండుగల మధ్య ఉన్న సొంత విశేషాలను కాపాడుకోవడమే ఆ సంప్రదాయాలకు ఇచ్చే నిజమైన గౌరవం. పోల్చి చూడటం అంటే ఒకదానిని మరొకదానిలో కలిపి గందరగోళం చేయడం కాదు కదా!

ఈ మహాలయ పక్షాల వేళ మన కుటుంబమంతా కలిసి ఒక మంచి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. పండుగ కోసం పెట్టే ఖర్చులో కొంత భాగాన్ని ఆపదలో ఉన్నవారి సేవకు కేటాయించడం, కంచంలో అన్నాన్ని పారవేయకుండా చూసుకోవడం, ఇంట్లో ఉన్న పెద్దవాళ్లతో ప్రేమగా ఒక రోజంతా గడపడం వంటి చిన్న పనులతో మొదలుపెట్టవచ్చు. పూర్వీకులు పడ్డ కష్టాన్ని తలుచుకుంటూ, మనకు ప్రకృతి ఇచ్చిన వనరులను జాగ్రత్తగా వాడుకోవడమూ ఇందులో భాగమే. పండుగ దినాలు ముగిశాక కూడా ఈ అలవాట్లు మన జీవితంలో కొనసాగితేనే ఆ పితృస్మరణకు అసలైన సార్థకత చేకూరుతుంది. తెలుగు మహాలయ పక్షాల గురించి తెలుసుకునేటప్పుడు కేవలం తిథులు, తేదీలనే కాకుండా ఈ జీవన బంధాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. నిన్నటి తరాన్ని గౌరవించడం అనేది నేటి మన బాధ్యతగా మారినప్పుడే ఆ ఆచారానికి నిండుదనం.

మహాలయ పక్షాలు — తెలుగు ఆచారాల పట్టిక

ఆచారం	ఎక్కడ	గమనిక
పితృతర్పణం	నదీతీరం లేదా ఇంటి వద్ద	కుటుంబ పద్ధతి, పురోహితుని సూచన
తిథి శ్రాద్ధం	ఇంటి వద్ద	ఇంగ్లీష్ తేదీ కాదు, చంద్ర తిథి
దీపం, అన్నదానం, వృద్ధుల గౌరవం	ఇల్లు, సమాజం	నది చేరలేని కుటుంబాలకూ సాధ్యం
దసరాకు ముందు	మహాలయ అమావాస్య తర్వాత నవరాత్రి	రెండు ఆచారాల ఉద్దేశం వేర్వేరు

ఆధారాలు మరియు పరిమితులు

ఈ వ్యాసం ప్రాథమిక గ్రంథాల పేర్లను, ప్రాంతీయ భక్తి సంప్రదాయాలను, ఆధునిక పంచాంగ సమాచారాన్ని వేర్వేరుగా చూపిస్తుంది. శ్లోకానికి ఖచ్చితమైన అధ్యాయం లేదా శ్లోక సంఖ్య నిర్ధారించలేని చోట పదేపదే ప్రచారంలో ఉన్న వాక్యాన్ని శాస్త్రోక్తంగా చూపించలేదు.

Metropolitan Museum of Artలోని Agamani–Vijaya వివరణ, Hyderabad తిథి పట్టిక, మరియు Rutviju Hyderabad Amavasya గణనను సందర్భానుసారంగా ఉపయోగించాం.

📖 పితృపక్షం, శ్రాద్ధం, తర్పణం: పురాణాలు మరియు ధర్మశాస్త్ర ఆధారాలు

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

తెలుగువారికి మహాలయ అంటే ఏమిటి?

ప్రాంతీయంగా పితృపక్షం చివరి అమావాస్య, పితృతర్పణం, పూర్వీకుల స్మరణతో అనుసంధానమైన దినం.

నదికి వెళ్లలేకపోతే ఏం చేయాలి?

ఇంటి వద్ద స్మరణ, దానం, దీపారాధన చేయవచ్చు; విధి విషయంలో కుటుంబ పురోహితుడి సూచన తీసుకోండి.

External Source Links

• Hyderabad Amavasya timings
• Telangana Endowments