ఈ ప్రపంచం నిజంగా ఎలా పుట్టింది, అది దేనితో తయారైంది అన్న ప్రశ్నకు వశిష్ఠ మహర్షి జవాబు ఇది. నిద్రలో మనం చూసే కలల ప్రపంచం మన మనసులోంచే పుట్టి, మన స్వరూపమే అయినట్టుగా, ఈ జాగ్రదావస్థ ప్రపంచం కూడా బ్రహ్మం నుంచే ఉదయించి, ఆ బ్రహ్మం యొక్క స్వరూపమే అయి ఉందని యోగ వాశిష్టం బోధిస్తుంది.
రాత్రి నిద్రలో ఒక కల వచ్చిందని అనుకోండి. ఆ కలలో ఊళ్లు ఉంటాయి, మనుషులు ఉంటారు, సంతోషాలు దుఃఖాలు ఉంటాయి. మెలకువ వచ్చేదాకా అదంతా నిజమే అనిపిస్తుంది.
మరి మెలకువ వచ్చాక ఆ ప్రపంచం ఎక్కడికి పోతుంది? అసలు అది దేనితో తయారైంది? కల కంటున్నప్పుడు దాన్ని అబద్ధమని అనుకోలేం కదా, మరి ఇప్పుడు మనం జీవిస్తున్న ఈ ప్రపంచం సంగతి ఏమిటి?
సరిగ్గా ఇదే ప్రశ్నను శ్రీరాముడు వశిష్ఠ మహర్షి ముందు పెడతాడు — ఈ కళ్ళెదుట కనిపించే విశాలమైన జగత్తు అసలు ఎలా పుట్టింది, ఏ పదార్థంతో నిర్మించబడింది అని.
ఆ ప్రశ్నకు సభామండపంలో వశిష్ఠుడు ఇచ్చే జవాబు, జగత్తు పుట్టుక వెనుక ఉన్న సూక్ష్మమైన రహస్యాన్ని పొరలు పొరలుగా విప్పి చెబుతుంది. ఒక్కొక్క పొర విడిపోయేకొద్దీ, ఈ ప్రపంచం అంతా ఎంత సున్నితంగా, ఎంత క్రమబద్ధంగా రూపుదిద్దుకుందో అర్థమవుతూ వస్తుంది.
📚 యోగ వాశిష్టం — పూర్తి పరిచయం & అన్ని ఎపిసోడ్లు
పరమపవిత్రమైన జవాబుకు వశిష్ఠుని ఉపోద్ఘాతం
సభామండపంలో నిశ్శబ్దం అలుముకుంది. శ్రీరాముడు అడిగిన ప్రశ్న గాలిలో ఇంకా తేలుతున్నట్టుగా అనిపిస్తోంది. వశిష్ఠ మహర్షి కళ్లలో ప్రశాంతత, మాటల్లో గాంభీర్యం కనిపిస్తున్నాయి.
సభలో కూర్చున్న ప్రతి ఒక్కరి చూపు ఇప్పుడు వశిష్ఠుని వైపే మళ్లింది. ఎవరూ కదల్లేదు, ఎవరూ మాట్లాడలేదు. ఏదో గొప్ప రహస్యం ఇప్పుడు విప్పబడబోతోందన్న ఎరుక అందరిలోనూ కనిపిస్తోంది.
శ్రీరాముడి వైపు చూస్తూ వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు —
వశిష్ఠ మహర్షి: రామా! పరమపవిత్రమైన, పరమశాంతమైన బ్రహ్మపదం నుంచి ఈ జగత్తు ఎలా పుట్టిందో చెబుతాను, విను.
కల నిర్మించే మనసు, జగత్తు నిర్మించే బ్రహ్మం
వశిష్ఠుడు తన మాటల్ని ఒక సాధారణ అనుభవంతో మొదలుపెట్టాడు — నిద్రలో ఉన్నప్పుడు మనం కలలు కంటాం కదా అని అడిగాడు. ప్రతి ఒక్కరికీ తెలిసిన ఈ అనుభవాన్నే ఆయన పెద్ద రహస్యానికి ద్వారంగా వాడాడు.
సభలో కూర్చున్న వారందరికీ ఈ ఉదాహరణ వెంటనే అర్థమైంది. రాజులు, మునికుమారులు, ఋషులు — అందరూ ఏదో ఒక రాత్రి కల కన్న అనుభవం గుర్తు తెచ్చుకున్నట్టు తలలూపారు.
వశిష్ఠ మహర్షి: నిద్ర పోతున్నవాడు తన సొంత స్వరూపం నుంచే కలలు చూస్తున్నాడు కదా! అదే విధంగా, బ్రహ్మం కూడా తన సృష్టితో తానే కూడుకున్నదిగా ప్రతిభాసిస్తోంది.
👉 గత ఎపిసోడ్: జగత్తుకు కారణమే లేదా? వంధ్యాపుత్రుడితో ఈ ప్రపంచానికి పోలిక ఏమిటి? | యోగ వాశిష్టం S3 EP-10 | Yoga Vasistha
ఈ విశ్వం అసలు దేనితో తయారైంది? — బ్రహ్మం యొక్క సహజ స్వరూపం
శ్రీరాముడి మౌనమే మరో ప్రశ్నగా మారింది. ఈ సమస్త జగత్తుకు మూలమైన బ్రహ్మం గురించి వశిష్ఠుడు ఇంకా లోతుగా వివరించడం మొదలుపెట్టాడు.
అతని కళ్లు ఇప్పుడు సభ మొత్తాన్ని ఒక్కసారి చుట్టి, తిరిగి రాముడి మీదే నిలిచాయి. ఈ తర్వాతి మాటలు కేవలం రాముడికి మాత్రమే కాదు, అక్కడున్న ప్రతి సాధకుడికీ అర్థమవ్వాలన్న శ్రద్ధ అతని స్వరంలో కనిపించింది.
వశిష్ఠ మహర్షి: ఈ విశ్వం అనంతమైన ప్రకాశ స్వరూపం, అనంతమైన చిన్మయ స్వరూపం అయిన పరమాత్మ యొక్క సహజ స్వభావమే. ఇది వేరొకటి ఏదీ కాదు.
బ్రహ్మం నుంచి చిత్తం పుట్టిన వైనం — జ్ఞాన సంస్కారాల ఉదయం
సభలో కొందరి ముఖాల్లో సందేహం కనిపించింది. ఆ బ్రహ్మం నుంచి ఈ లోకమంతా ఎలా విడివడి కనిపిస్తోంది అన్న ప్రశ్న అందరి మనసుల్లో మెదిలింది. వశిష్ఠుడు దాన్ని ముందే ఊహించినట్టుగా కొనసాగించాడు.
ఆయన మాటల వేగం కొంచెం మెల్లబడింది, ప్రతి పదాన్నీ జాగ్రత్తగా, స్పష్టంగా పలుకుతున్నట్టు అనిపించింది — ఇది సభలో ఉన్నవారు తప్పక అర్థం చేసుకోవాల్సిన మెట్టు అని ఆయనకు తెలుసు.
వశిష్ఠ మహర్షి: ఆ పరమాత్మ నుంచే ఈ జ్ఞాన సంస్కారాలన్నీ లేస్తున్నాయి. ఆ జ్ఞాన సంస్కారమే మిగతా సంస్కారాలతో కూడుకొని ‘చిత్తము’ను ఉద్భోధిస్తోంది.
పరమపదం మరుగై, ‘నేను జీవుడను’ అనే భావన పుట్టడం
ఇక్కడ వశిష్ఠుడి స్వరంలో ఒక సున్నితమైన జాలి కనిపించింది. ఆత్మ తన స్వంత గొప్పదనాన్ని ఎలా మరిచిపోతుందో ఆయన వివరించసాగాడు.
అతని కళ్లలో ఒక తండ్రి తన బిడ్డ ఎలా దారి తప్పుతున్నాడో చూస్తున్నప్పటి వేదన కనిపించింది, కానీ అదే సమయంలో ఆ బిడ్డ మళ్లీ దారి పట్టగలడన్న నమ్మకం కూడా అతని మాటల్లో ధ్వనించింది.
వశిష్ఠ మహర్షి: ఆత్మస్వరూపుడు దృశ్యములలో సంచరిస్తూ, ఆసక్తిపరుడై క్రమంగా ఆత్మభావాన్ని విస్మరిస్తున్నాడు. అనగా పరమపదాన్ని త్యజించి, సంసారోపాధితో కూడిన జీవభావాన్ని పొందుతున్నాడు.
📖 మరింత చదవండి: నాగ్ హమాడి గ్రంథాలు: విశ్వం వెనుక దాగి ఉన్న అసలు సత్యం
ఆకాశసత్త నుంచి కాలం దాకా — బ్రహ్మం ద్వారా సృష్టి క్రమం
సభలో ఒక వింత ఏకాగ్రత అలుముకుంది. వశిష్ఠుడు ఇప్పుడు సృష్టి ఎలా పొరలు పొరలుగా విస్తరిస్తుందో చూపించడం మొదలుపెట్టాడు.
అతని చేతి కదలిక కూడా ఇప్పుడు మెల్లగా, ఒక్కొక్క పొరను చూపిస్తున్నట్టుగా సాగుతోంది. సభలో ఉన్నవారు ఈ క్రమాన్ని మనసులోనే గీసుకుంటున్నట్టుగా శ్రద్ధగా వింటున్నారు.
వశిష్ఠ మహర్షి: బ్రహ్మములో జీవసత్త ప్రకాశించిన తరువాత, క్రమంగా శూన్యరూపమైన ఆకాశసత్త ఆవిర్భవిస్తుంది. ఈ ఆకాశసత్తయే ‘ఆకాశము, శబ్దగుణము’ అనబడుతుంది.
శిల్పి మనసులో శిల్పం — హిరణ్యగర్భుని ఉపమానం
సభలో కొందరి కళ్లలో ఇంకా అస్పష్టత కనిపించింది. ఆ మొత్తం సృష్టి సంకల్పమాత్రంగా ఎలా జరుగుతుందో అర్థం కావడం కష్టంగా ఉంది. వశిష్ఠుడు దానికి ఒక అందమైన ఉపమానాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
ఆయన కొంచెం ముందుకు వంగి, గొంతులో కొంచెం ఉత్సాహం కలుపుకొని మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాడు — ఇది సభలో అందరికీ సులభంగా అర్థమయ్యే ఉదాహరణ అని అతనికి తెలుసు.
వశిష్ఠ మహర్షి: ఆకాశ-అహంకార-కాలరూపమైన ఆ సృష్టిని సంకల్పమాత్రంగా సృష్టిస్తున్న తత్త్వాన్నే శాస్త్రాలు ‘హిరణ్యగర్భుడు’ లేదా ‘సమష్టిజీవుడు’ అని పిలుస్తున్నాయి.
సంకల్పమనే బీజం, వేదాలుగా వికసించిన శబ్దం
వశిష్ఠుడి కంఠంలో ఇప్పుడు ఒక లయ కనిపించింది, ఒక పొర తర్వాత ఒక పొరగా సృష్టి ఎలా విస్తరిస్తుందో ఆయన వర్ణించసాగాడు.
అతని మాటలు ఇప్పుడు మరింత వేగంగా, కానీ అదే స్పష్టతతో సాగుతున్నాయి — ఒక నది ఎన్నో సెలయేళ్లుగా విడిపోతూ చివరికి సముద్రంలో కలిసినట్టుగా, ఈ తత్త్వాలు కూడా ఒకదాని నుంచి ఒకటి పుడుతూ చివరికి జగత్తుగా విస్తరిస్తున్నాయని సభకు తెలియజేస్తున్నాడు.
వశిష్ఠ మహర్షి: అహంకారము మొదలైన తత్త్వాలతో కూడుకున్న సంవిత్తే ‘సంకల్పము’ అనే వృక్షానికి బీజమై ఉంది. ఆ సంవిత్తు (Existence knowledge) యొక్క అంశం వలననే స్పందధర్మముగా వాయువు ఉత్పన్నమవుతోంది.
ప్రాణతత్త్వం, పధ్నాలుగు లోకాలు, భౌతిక దేహం
సభలో అందరూ ఇప్పుడు ఈ సృష్టి క్రమం ఎంతదూరం విస్తరిస్తుందో వినడానికి ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. వశిష్ఠుడు ఆ ప్రవాహాన్ని ఇంకా ముందుకు తీసుకెళ్లాడు.
అతని కంఠంలో ఇప్పుడు ఒక సహజమైన నడక కనిపించింది, ఒక కథను చెప్పుకుంటూ పోతున్నట్టుగా — ఈ చివరి మెట్లు దాటితే జగత్తు పూర్తిగా రూపుదిద్దుకుంటుందని అతనికి తెలుసు.
వశిష్ఠ మహర్షి: క్రమంగా ‘అహం-తన్మాత్ర’ తత్త్వము నుంచి ప్రియత్వము యొక్క ప్రభావం చేత ‘ప్రాణ తత్త్వము’ ఉదయిస్తుంది. భావి జీవుడుగా ఉండే ఈ ప్రాణతత్త్వమే ఇంద్రియములచే గ్రహించబడుతున్న ఈ రూపాదులకు కారణము.
పంచేంద్రియాల పుట్టుక — దృష్టి, ఘ్రాణం, స్పర్శ ఎలా వచ్చాయి
సభలో ఒక కుర్రవాడిలా కుతూహలంగా కనిపించిన ఒక శిష్యుడు తన స్థానం నుంచే వశిష్ఠుని వైపు చూశాడు. ఇంద్రియాలు ఎలా పుట్టాయో తెలుసుకోవాలన్న ఆసక్తి సభ అంతటా వ్యాపించింది. వశిష్ఠుడు దాన్ని గ్రహించి కొనసాగించాడు.
అతని స్వరంలో ఇప్పుడు ఒక ఉపాధ్యాయుడు తన శిష్యులకు ఒక్కొక్క పాఠం విడమరిచి చెబుతున్నట్టు ఓర్పు కనిపించింది — ప్రతి ఇంద్రియం వెనుక ఉన్న సూక్ష్మ తత్త్వాన్ని ఆయన స్పష్టంగా విడదీసి చూపిస్తున్నాడు.
వశిష్ఠ మహర్షి: ఈ ‘తేజోతన్మాత్ర’ సంకల్పమాత్రంగా నేత్రేంద్రియానికి కారణమవుతోంది. అదే విధంగా జల ‘రూప తన్మాత్ర’ నుంచి రూపనిర్ధారణ శక్తి, అగ్నితత్త్వం నుంచి రుచి-సంబంధమైన నాలుక పుడుతున్నాయి.
శ్రీరాముని ఆశ్చర్యం — ‘ఇదంతా భ్రమా కాదా?’
ఈ మొత్తం వివరణ విన్నాక శ్రీరాముడి ముఖంలో ఒక లోతైన ఆశ్చర్యం, అదే సమయంలో ఒక తీవ్రమైన సందేహం కనిపించాయి. అతను తన స్థానం నుంచి కొంచెం ముందుకు వంగి అడిగాడు.
అతని కళ్లలో ఇప్పటివరకూ విన్నదంతా జీర్ణించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న భావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది — ఇంత సూక్ష్మమైన, ఇన్ని పొరలుగా విడిపోయిన ఈ సృష్టి క్రమాన్ని విన్నాక, తాను చూస్తున్న ప్రపంచం మీద తనకే ఒక కొత్త అనుమానం మొదలైంది.
శ్రీరాముడు: మహాత్మా! ఈ ‘జగత్తు’ అనేది ఇంత సునిశితంగా, ఇన్ని అంతస్తులుగా, రూపాంతరాలు చెందుతూ ఉంటే — నేను ఇప్పుడు అనుభవిస్తున్న ఈ దృశ్యప్రపంచం అసలైనదేనా, లేక ఇదంతా ఒక కల్పనా ప్రసారమేనా?
మాయ అనే ఒకే కారణం, సర్వం మారుతున్నా బ్రహ్మం యథాతథం
వశిష్ఠుడు తన కంఠంలో ఒక సానుకూలమైన నిశ్చయతతో బదులిచ్చాడు. ఆయన మాటల్లో జాలి, స్పష్టత రెండూ కలగలిసి ఉన్నాయి.
అతని కళ్లు రాముడి కళ్లలోకి నేరుగా చూస్తూ, ఈ చివరి సత్యాన్ని పూర్తి నమ్మకంతో ప్రకటించడానికి సిద్ధమయ్యాయి.
వశిష్ఠ మహర్షి: ఓ రామా! ఈ దృశ్యజగత్తుకు కారణం ఒక్కటే — ‘మాయ’ అనబడే ఈ సంపత్కారణ్యము. ఈ మాయ వలననే పరమాత్మ వేరువేరు రూపాలుగా, పేర్లతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
సృష్టి క్రమం — బ్రహ్మం (చిత్ చైతన్యం) నుంచి జగత్తు వరకు (వశిష్ఠ మహర్షి బోధ ప్రకారం)
| పొర | తత్త్వం/పేరు |
|---|---|
| 1 | చిత్ చైతన్యము (పరమాత్మ స్వరూపం) |
| 2 | జీవ చైతన్యము (నేను-భావన ఉదయం) |
| 3 | ఆకాశ సత్త — శబ్ద గుణము |
| 4 | కాల సత్త |
| 5 | అహంకారాభిమానము |
| 6 | జగత్ సృష్టి (పంచతన్మాత్రలు, ఇంద్రియాలు, పధ్నాలుగు లోకాలు) |
ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం
ఈ అధ్యాయం చెప్పే లోతైన సత్యం ఏమిటంటే — ఈ జగత్తు అనేది పరమాత్మకు వేరైన ఒక కొత్త పదార్థం కాదు. నిద్రలో మనం చూసే కల మన మనసు నుంచే పుట్టి, మన స్వరూపమే అయినట్టుగా, ఈ ప్రపంచం కూడా బ్రహ్మం నుంచే ఉదయించి, బ్రహ్మం యొక్క సహజ స్వభావంగానే వ్యాపించి ఉంది.
‘నేను జీవుడను, శరీరమాత్రుడను’ అనే భావన ఎంత బలంగా అనిపించినా, అది కేవలం ఒక తాత్కాలిక భావం మాత్రమేనని, లోపల ఉన్న బ్రహ్మీస్థితి ఎప్పుడూ చెక్కుచెదరకుండా ఉందని వశిష్ఠుడు స్పష్టం చేస్తాడు.
ఆకాశం, కాలం, అహంకారం, పంచేంద్రియాలు — ఇవన్నీ ఒక క్రమంలో పుట్టిన పొరలే తప్ప, అసలైన సత్యం కాదు. ఒక్కొక్క పొరనూ విడదీసి చూస్తే, చివరికి మిగిలేది ఒక్కటే చైతన్యం — అదే మనం అసలైన ‘నేను’ అని పిలుచుకోవాల్సినది.
ఈ బోధలో ఓదార్పు కూడా ఉంది — ఎంత దూరం సంసారంలో తిరిగినా, ఎంత గాఢంగా ‘నేను జీవుడను’ అనే భావనలో చిక్కుకున్నా, లోపల ఉన్న బ్రహ్మీస్థితి ఒక్క క్షణం కూడా దూరం కాలేదు. అది కేవలం మరుగున పడింది, తప్ప ఎప్పుడూ నశించలేదు.
మీ చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని ఒక్క క్షణం కలలా చూడండి — అది భయపెట్టదు, ఎందుకంటే అది మీ లోపలి చైతన్యం నుంచే వచ్చిందని తెలుసుకుంటే, జీవితంలోని ఒత్తిడులు తేలికవుతాయి.
ఈ అధ్యాయం సారాంశం
వశిష్ఠ మహర్షి శ్రీరామునికి జగత్తు పుట్టుక గురించి వివరిస్తాడు. నిద్రలో కల మనసు నుంచే పుట్టినట్టు, ఈ జగత్తు బ్రహ్మం నుంచే ఉదయిస్తుందని చెబుతాడు. చిత్ చైతన్యం నుంచి జీవ చైతన్యం, ఆకాశసత్త, కాలసత్త, అహంకారం క్రమంగా పుట్టి, చివరికి పంచతన్మాత్రలు, ఇంద్రియాలు, పధ్నాలుగు లోకాలతో కూడిన జగత్తు ఏర్పడుతుందని వివరిస్తాడు. హిరణ్యగర్భుని శిల్పి ఉపమానంతో సృష్టి సంకల్పమాత్రంగా ఎలా జరుగుతుందో చూపిస్తాడు. చివరికి, ఈ మొత్తానికి కారణం మాయ అని, కానీ పరమాత్మ ఎప్పుడూ మార్పులేకుండా నిత్యంగా ఉంటాడని ప్రకటిస్తాడు.
గ్రంథ గమనికలు
- ప్రధాన సందేశం: జగత్తు బ్రహ్మం కంటే వేరైనది కాదు — అది బ్రహ్మం యొక్క స్వరూపం నుంచే క్రమంగా ఉదయించిన ఒక ప్రకాశం మాత్రమే.
- తాత్విక బోధ: సృష్టి అనేది చిత్ చైతన్యం నుంచి మొదలై, జీవ చైతన్యం, ఆకాశ-కాల-అహంకార తత్త్వాల ద్వారా క్రమంగా విస్తరించి, పంచేంద్రియాలతో కూడిన ఈ దృశ్యప్రపంచంగా రూపుదిద్దుకుంటుంది. దీనికంతటికీ కారణం మాయ, కానీ మూలంలో ఉన్న పరమాత్మ ఎప్పుడూ మారడు.
- తర్వాతి అధ్యాయంతో సంబంధం: జగత్తు ఎలా పుట్టిందో తెలుసుకున్న తర్వాత, తదుపరి అధ్యాయంలో వశిష్ఠుడు ఈ జగత్తు యొక్క వాస్తవ స్వభావాన్ని — అది ఎందుకు, ఎలా వేదముగా అనుభవంలోకి వస్తుందో మరింత లోతుగా విశదీకరిస్తాడు.
నిద్ర పోతున్నవాడు తన సొంత స్వరూపం నుంచే కలలు చూస్తున్నట్టే, బ్రహ్మం కూడా తన సృష్టితో తానే కూడుకున్నదిగా ప్రతిభాసిస్తోంది.
శిల్పి మనసులో శిల్పం సంకల్పరూపంలో ఉన్నట్టే, హిరణ్యగర్భుడు సమష్టి సృష్టిని సంకల్పరూపంలోనే కలిగి ఉన్నాడు.
అనేక సర్గ-సంహారక్రమములలో అతీతమైన తండ్రి ఎల్లప్పుడూ నిత్యంగా, నాశనం లేకుండా ఉంటాడు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
యోగ వాశిష్టం ప్రకారం జగత్తు ఎలా పుట్టింది?
పరమపవిత్రమైన, పరమశాంతమైన బ్రహ్మపదం నుంచి ఈ జగత్తు క్రమంగా ఉదయించిందని వశిష్ఠ మహర్షి చెబుతాడు. నిద్రలో కల మనసు నుంచే పుట్టినట్టుగా, ఈ జగత్తు కూడా పరమాత్మ స్వరూపం నుంచే పుడుతుంది. చిత్ చైతన్యం నుంచి మొదలై, జీవ చైతన్యం, ఆకాశసత్త, కాలసత్త, అహంకారం క్రమంగా విస్తరించి, చివరికి పంచేంద్రియాలు, పధ్నాలుగు లోకాలతో కూడిన ఈ దృశ్యప్రపంచంగా రూపుదిద్దుకుంటుంది.
చిత్తం అంటే ఏమిటి?
చిత్తవృత్తులతో కూడుకొని ఉన్న చేతనాత్మక బ్రహ్మసత్తనే చిత్తం అంటారు. ఇది జ్ఞాన సంస్కారాల నుంచి పుడుతుంది. పరమాత్మ నుంచి లేచిన జ్ఞాన సంస్కారమే మిగతా సంస్కారాలతో కూడుకొని చిత్తాన్ని ఉద్భోధిస్తుంది, ఆ తర్వాత ఆత్మస్వరూపుడు ఒక్క క్షణంలో ద్రష్టత్వాన్ని పొంది దృశ్యజ్ఞానఘనం అవుతాడు.
హిరణ్యగర్భుడు అంటే ఎవరు?
ఆకాశ-అహంకార-కాలరూపమైన సృష్టిని సంకల్పమాత్రంగా సృష్టిస్తున్న తత్త్వాన్నే హిరణ్యగర్భుడు లేదా సమష్టిజీవుడు అని శాస్త్రాలు పిలుస్తాయి. శిల్పి తన మనసులో శిల్పాన్ని ముందుగానే సంకల్పంగా కలిగి ఉన్నట్టే, హిరణ్యగర్భుడు సమష్టి సృష్టిని సంకల్పరూపంలో కలిగి ఉంటాడు.
ఈ జగత్తు నిజమైనదేనా, భ్రమా?
ఆత్మచేతనే గుర్తించబడుతున్న ఈ మిథ్యా జగత్తు పరమాత్మ నుంచే ఉత్పన్నమై సత్యరూపంగా ప్రకాశిస్తుంది. ఇది పూర్తిగా అబద్ధం కాదు, పరమాత్మ స్వరూపమే. మాయ వలననే అది వేరుగా, వేరువేరు రూపాలుగా కనిపిస్తుందే తప్ప, మూలంలో అది బ్రహ్మం కంటే వేరైనది కాదు.
మాయ అంటే ఏమిటి, జగత్తుకు దానికి సంబంధం ఏమిటి?
మాయ అనేది ఈ దృశ్యజగత్తుకు కారణమైన సంపత్కారణ్యం. దీని వలననే పరమాత్మ వేరువేరు రూపాలుగా, పేర్లతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. ఈ మాయ కారణంగానే వర్ణ-ఆశ్రమ-అనుష్ఠానముల సాంప్రదాయం ఏర్పడుతుంది, కానీ ఈ మార్పులన్నింటికీ అతీతమైన తండ్రి ఎప్పుడూ నిత్యంగా, మార్పులేకుండా ఉంటాడు.
పంచేంద్రియాలు ఎలా పుట్టాయి?
తేజోతన్మాత్ర, రూప తన్మాత్ర, రస తన్మాత్ర, గంధ తన్మాత్ర వంటి సూక్ష్మ తత్త్వాల నుంచి క్రమంగా నేత్రం, నాలుక, ముక్కు వంటి ఇంద్రియాలు రూపుదిద్దుకుంటాయి. తేజోతన్మాత్ర నుంచి నేత్రేంద్రియం, రస తన్మాత్ర నుంచి జిహ్వేంద్రియం, గంధతన్మాత్ర నుంచి ముక్కు ఉదయిస్తాయని వశిష్ఠుడు వివరిస్తాడు.
పధ్నాలుగు లోకాలు ఎలా ఏర్పడ్డాయి?
ప్రాణతత్త్వం నుంచే పధ్నాలుగు లోకాలు, జరాయుజ-అండజ-స్వేదజ-బీజజములైన నాలుగు రకాల ప్రాణి సమూహాలన్నీ జన్మిస్తాయి. అహం-తన్మాత్ర నుంచి ప్రియత్వం ప్రభావం వల్ల ప్రాణతత్త్వం ఉదయించి, దాని నుంచే ఈ లోకాలు, ప్రాణి సమూహాలు, భౌతిక దేహాలు రూపుదిద్దుకుంటాయి.
ముగింపు
ఈ మొత్తం సృష్టి క్రమాన్ని విన్న తర్వాత సభలో ఒక గాఢమైన ప్రశాంతత అలుముకుంది. మారుతూ ఉండే ఈ ప్రపంచం వెనుక, ఎప్పటికీ మారని ఒక సత్యం ఉందని తెలుసుకోవడం మనసుకు ఎంతో ఊరటనిస్తుంది. అయితే ఈ మాయ అనే తెరను దాటి, అసలైన ఆ నిత్య సత్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా ఎలా అనుభవించాలి? ఆ ప్రశ్నకు వశిష్ఠ మహర్షి తదుపరి ఏం చెబుతాడో తెలుసుకుందాం.
👉 తరువాత ఎపిసోడ్ చదవడానికి ఈ లింక్ మీద నొక్కండి: జీవుడు పరిమితుడా, అపరిమితుడా? బ్రహ్మమే జగత్తుగా విస్తరించిన రహస్యం | యోగ వాశిష్టం S3 EP-12 | Yoga Vasistha
