కార్తీక సోమవారం వ్రతం ఇంట్లో ఎలా చేయాలి? పూజా విధానం

కార్తీక మాస ఆచారాల నేపథ్యం కోసం కార్తీక మాసం ప్రధాన మార్గదర్శిని చదవండి.

మీరు మొదటిసారి కార్తీక సోమవారం పూజ చేయాలనుకుంటున్నారు. ఇంట్లో శివలింగం లేకపోతే పూజ ఎలా చేయాలి? రోజంతా ఉపవాసం తప్పనిసరా? ముందుగా మీ ఇంటి సంప్రదాయాన్ని తెలుసుకోండి. అందుబాటులో ఉన్న దైవచిత్రం ముందు చిన్న దీపం వెలిగించి, శివనామం స్మరించుకుంటూ ప్రార్థన ప్రారంభించవచ్చు. ఆరోగ్యం, సమయం, కుటుంబ ఆచారాన్ని బట్టి వ్రత విధానాన్ని ఎంచుకోవచ్చు.

కార్తీక సోమవారం వ్రతం చేయడానికి ఏదో పెద్ద ఆలయాలకు వెళ్లాలని, ఎంతో ఖర్చుతో కూడిన పూజా సామాగ్రిని సమకూర్చుకోవాలని చాలామంది భావిస్తుంటారు. అయితే పరమశివుడు ‘భోళాశంకరుడు’, ‘అభిషేక ప్రియుడు’. ఆయనకు భక్తితో సమర్పించే ఒక చెంచాడు నీరైనా, ఒక్క బిల్వపత్రమైనా పరమ ప్రీతిపాత్రమైనవేనని మన పెద్దలు చెబుతారు. అందువల్ల ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ ఇళ్లలోనే, తాము ఉన్న పరిస్థితులలోనే ఈ వ్రతాన్ని ఎంతో ప్రశాంతంగా, ఆనందంగా ఆచరించుకోవచ్చు. బాహ్య ఆడంబరాల కంటే అంతఃకరణ శుద్ధియే ఇక్కడ అత్యంత ప్రధానమైన అంశం.

ఈ పోస్టును పూర్తిగా ఇంగ్లీష్ లో కూడా చదవండి – Read this article in English

కార్తీక సోమవారం విశిష్టత మరియు పౌరాణిక నేపథ్యం

మన పురాణ వాఙ్మయంలో కార్తీక మాస వైభవాన్ని తెలియజేసే గ్రంథాలలో స్కాంద పురాణం ప్రధానమైనది. స్కాంద పురాణంలోని కార్తీక మహాత్యం విభాగంలో ఈ మాసంలో ఆచరించే వివిధ నైమిత్తిక కర్మలు, దీపదానం, శివారాధనల గురించిన సాధారణ ప్రస్తావనలు విస్తారంగా లభిస్తాయి. లోకంలో ప్రచారంలో ఉన్న ఎన్నో ఆచారాలు శాస్త్రోక్తమైన విధులతో పాటు, తరతరాలుగా వస్తున్న కుటుంబ సంప్రదాయాలుగా స్థిరపడిపోయాయి. వీటన్నింటిలోనూ మూల సూత్రం ఒక్కటే – అంతఃచేతనను జాగృతం చేయడం మరియు భగవద్భావంలో నిమగ్నమవ్వడం.

కార్తీక సోమవారాల్లో శివారాధన చేయడం శుభకరమని భక్తుల విశ్వాసం. పూజ సమయంలో కొద్దిసేపు దైవనామాన్ని స్మరించుకోవడం, తమ ప్రవర్తనను పరిశీలించుకోవడం చాలామందికి ఆచారంలో భాగం. పూజ వల్ల నిర్దిష్ట ఆరోగ్య లేదా జీవిత ఫలితం తప్పక కలుగుతుందని హామీ ఇవ్వలేం. ప్రతి కుటుంబం తనకు సంక్రమించిన పద్ధతిని గౌరవంగా పాటించవచ్చు.

ఇంట్లో పూజా స్థలాన్ని సిద్ధం చేసుకునే విధానం

పూజ ప్రారంభించే ముందు ఇంట్లో ప్రశాంతమైన స్థలాన్ని శుభ్రం చేయండి. మీకు అనువైన సమయంలో స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి. ఇంట్లో ఉన్న పూజా పీట లేదా శుభ్రమైన స్థలాన్ని సిద్ధం చేసుకోండి. తెల్లవారుజామున పూజ చేసే సంప్రదాయం కొన్ని కుటుంబాల్లో ఉంది; ఆరోగ్యం, పని పరిస్థితులను బట్టి మీకు వీలైన సమయాన్ని ఎంచుకోండి.

పూజాస్థలంలో ఇంట్లో ఉన్న శివుడి పటం లేదా కుటుంబ ఆచారంలో ఉపయోగించే విగ్రహాన్ని ఉంచండి. ప్రత్యేక విగ్రహం లేకపోతే మీకు తెలిసిన నామాన్ని స్మరించుకుంటూ ప్రార్థించవచ్చు. నీరు చల్లడం, ఇతర అలంకరణలు చేయడం కుటుంబ పద్ధతిని బట్టి మారుతాయి. అవసరమైన వస్తువు లేదని ఆందోళన చెందకుండా ఇంట్లో ఉన్న వాటితో పూజ ప్రారంభించండి.

సురక్షితమైన దీపారాధన మరియు కాంతి ప్రాధాన్యత

కార్తీక మాసంలో దీపారాధనకు ప్రాధాన్యం ఉంది. ఇంట్లో పూజ చేసేటప్పుడు కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం నూనె లేదా నెయ్యితో దీపం వెలిగించవచ్చు. మట్టి లేదా లోహపు ప్రమిదను వేడి తట్టుకునే పళ్లెంపై స్థిరంగా పెట్టండి. మంట ఉన్నంతసేపు పర్యవేక్షించండి. మంటకు అనుమతి లేని చోట దీపం వెలిగించకుండా నామస్మరణ చేయవచ్చు.

దీపాలు వెలిగించే సమయంలో భద్రతా నియమాలను ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ విస్మరించకూడదు. దీపపు ప్రమిదలను నేరుగా నేలపై లేదా బట్టల పక్కన ఉంచకూడదు. ఒక పళ్లెంలో లేదా రక్షిత ప్రదేశంలో వాటిని ఉంచి, గాలికి నిప్పు రవ్వలు ఎగరని స్థలంలో భద్రంగా అమర్చుకోవాలి. చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు తిరిగే చోట దీపాలు ఉంచకపోవడం శ్రేయస్కరం. దీపం కేవలం ఒక బాహ్య వెలుగు మాత్రమే కాదు, అది మన హృదయంలోని అజ్ఞానాన్ని పారద్రోలే పరమాత్మ ప్రతీక అని భావించాలి.

మరింత చదవండి దీపారాధనకు అవసరమైన సూచనలు

శివలింగార్చన మరియు అందుబాటులో ఉన్న పూజా ద్రవ్యాలు

ఇంట్లో అభిషేకానికి అనువైన శివలింగం ఉండి, మీ కుటుంబ ఆచారంలో అభిషేకం చేస్తుంటే పళ్లెంపై ఉంచి శుభ్రమైన నీటితో అభిషేకించవచ్చు. పటం మాత్రమే ఉంటే దానిపై నీరు పోయకుండా పుష్పం లేదా నమస్కారంతో పూజించండి. పాలు, పంచామృతం వాడటం కొన్ని కుటుంబాల ఆచారం; అందుబాటులో లేకపోయినా ప్రార్థన ఆగాల్సిన అవసరం లేదు.

అభిషేకం తర్వాత విగ్రహాన్ని దాని పదార్థానికి తగిన విధంగా జాగ్రత్తగా తుడిచి, కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం పూజ కొనసాగించండి. మీకు తెలిసిన శివనామాన్ని స్మరించండి. బిల్వదళాలు లేదా పూలు ఉంటే సమర్పించవచ్చు. అవి అందుబాటులో లేకపోతే సాధారణ ప్రార్థనతో పూజ చేసుకోవచ్చు. దైవచిత్రానికి అభిషేకం చేయాలనే నియమం లేదు.

బిల్వపత్రాల సమర్పణ మరియు ప్రత్యామ్నాయాల వివేకం

కార్తీక సోమవారం నాడు పరమశివుడి పూజలో బిల్వపత్రాలకు ఎంతో విశిష్టత ఉంది. మూడు దళాలు కలిసి ఉండే మారేడు దళం సత్వ, రజో, తమో గుణాల సమన్వయానికి, త్రిమూర్తుల తత్వానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. మారేడు దళాలను ‘ఓం నమః శివాయ’ అనుకుంటూ భక్తితో శివలింగంపై లేదా చిత్రపటం వద్ద సమర్పించాలి. అయితే నగరాల్లో లేదా కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్వచ్ఛమైన బిల్వపత్రాలు దొరకడం కష్టతరంగా మారవచ్చు.

మారేడు దళాలు దొరకకపోతే ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. మీ ఇంటి ఆచారం ప్రకారం అందుబాటులో ఉన్న పూలతో పూజ చేయవచ్చు లేదా శివనామం స్మరించవచ్చు. ఏ పత్రాలను సమర్పించాలనే విషయంలో కుటుంబ, ఆలయ సంప్రదాయాలు వేరుగా ఉండవచ్చు. సందేహం ఉంటే పెద్దలను లేదా అర్చకులను అడగండి.

శివపూజకు సంబంధించిన వ్యాసం కేదారగౌరీ వ్రత విధానం

మంత్ర జపం మరియు ప్రార్థనా విధానం

పూజలో మంత్రాలు చదవడం అంటే క్లిష్టమైన వేద మంత్రాలను తప్పుల్లేకుండా పలకడమే అని చాలామంది భయపడుతుంటారు. సంస్కృత మంత్రాలు వస్తే సంతోషం, రానిపక్షంలో ఎటువంటి ఆందోళన అవసరం లేదు. భగవంతుడికి కావలసింది భాష కాదు, భావం మాత్రమే. అత్యంత శక్తివంతమైన, సరళమైన ‘ఓం నమః శివాయ’ అనే పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని వీలైనన్ని సార్లు (108 సార్లు లేదా మీ సమయానుకూలంగా) ప్రశాంతంగా కూర్చుని జపించడం అత్యుత్తమ సాధన.

మీకు తెలిసిన శివస్తోత్రాలు చదవవచ్చు. తెలుగులో మీ మాటల్లోనూ ప్రార్థించవచ్చు. నైవేద్యం, హారతి, ప్రదక్షిణల విషయంలో ఇంటి ఆచారాన్ని అనుసరించండి. కర్పూరం లేదా దీపం వెలిగించినప్పుడు మంటను గమనించండి. అందుబాటులో లేని వస్తువుల కోసం పూజను నిలిపివేయాల్సిన అవసరం లేదు.

ఉపవాస నియమాలు, సంప్రదాయాలు మరియు ఆరోగ్య రక్షణ

కార్తీక సోమవారం నాడు చాలామంది ఉపవాసం లేదా ఏకభుక్తం (ఒక్కపూట భోజనం) ఆచరిస్తుంటారు. రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, సాయంత్రం నక్షత్ర దర్శనం లేదా దీపారాధన తర్వాత శివాలయాన్ని దర్శించుకుని లేదా ఇంట్లోనే ప్రార్థన చేసుకుని తేలికపాటి భోజనం చేయడం ఒక సాంప్రదాయం. కొందరు పగలు పండ్లు, పాలు మాత్రమే తీసుకుని రాత్రికి భోజనం చేస్తారు. ఈ నియమాలు ఒక్కో కుటుంబంలో వారి వారి పెద్దల నుంచి వస్తున్న సంప్రదాయాల ప్రకారం మారుతుంటాయి.

అయితే ఉపవాసం అనేది శరీరాన్ని కష్టపెట్టేదిగా ఉండకూడదు. ముఖ్యంగా మధుమేహం, రక్తపోటు వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, బాలింతలు, వృద్ధులు మరియు ఏదైనా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నవారు కఠిన ఉపవాసాలు చేయకూడదు. శరీరానికి తగిన ఔషధాలు, సమయానికి పౌష్టికాహారం తీసుకోవడం వైద్యరీత్యా ఎంతో ముఖ్యం. ‘శరీరమాద్యం ఖలు ధర్మసాధనం’ అని శాస్త్రమే చెప్పింది. ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ, సాత్వికాహారం తీసుకుంటూ చేసే భగవద్భావన కూడా సంపూర్ణ పూజతో సమానమే.

2026 సంవత్సరంలో వచ్చే కార్తీక సోమవారాల వివరాలు

తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం చంద్రమాన గణన ఆధారంగా తిథులు, వారాలు నిర్ణయించబడతాయి. రాబోయే 2026 సంవత్సరంలో వచ్చే పవిత్ర కార్తీక సోమవారాల వివరాలను భక్తుల సౌలభ్యం కోసం కింద పొందుపరచడం జరిగింది:

ఈ రోజులలో భక్తులు తమ గృహాలలో నిర్మలమైన భక్తితో శివారాధన చేసి, ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను పొందవచ్చు.

మొదటిసారి పూజ చేసేవారు ముందు ఏం సిద్ధం చేసుకోవాలి?

ఆదివారం సాయంత్రం మీ ఇంట్లో ఉన్న పూజా వస్తువులను ఒకసారి చూసుకోండి. శివుడి పటం, చిన్న పళ్లెం, ప్రమిద, వత్తి, ఇంట్లో దీపానికి వాడే నూనె లేదా నెయ్యి ఉంటే ఒకచోట ఉంచండి. పూలు లేదా బిల్వదళాలు అందుబాటులో ఉంటే మీ కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం సిద్ధం చేసుకోండి. మరుసటి రోజు తొందరపడకుండా ఉండటానికి ఈ చిన్న ఏర్పాటు ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రత్యేక వస్తువు దొరకలేదని చింతించవద్దు. ఉదయం పూజాస్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, పటం ముందు నమస్కరించి, మీకు తెలిసిన ప్రార్థనతో ప్రారంభించవచ్చు. దీపం వెలిగించే స్థలం లేకపోతే లేదా భవనంలో మంటకు అనుమతి లేకపోతే నామస్మరణ చేసుకోవచ్చు. మీ ఇంటి పెద్దల నుంచి వ్రతానికి ప్రత్యేక పద్ధతి తెలుసుకుంటే దానిని గౌరవంగా పాటించండి.

ఇంట్లో దీపం ఎక్కడ పెట్టాలి?

ప్రమిదను కదలని ఉపరితలంపై వేడి తట్టుకునే పళ్లెంలో ఉంచండి. పటం, పూలు, వస్త్రాలు, కాగితాలు మంటకు తగలకుండా దూరంగా పెట్టండి. వత్తి అమర్చి, నూనె ఒలకకుండా తగినంత పోసి వెలిగించండి. పిల్లలు లేదా పెంపుడు జంతువులు దగ్గరకు రాకుండా చూసుకోండి. గాలి ఎక్కువగా వీస్తే మరో సురక్షిత స్థలాన్ని ఎంచుకోండి.

దీపం వెలిగినంతసేపు ఇంట్లో ఎవరైనా గమనిస్తూ ఉండాలి. పూజ ముగిసిన తర్వాత లేదా బయటకు వెళ్లే ముందు మంటను సురక్షితంగా ఆర్పండి. వేడిగా ఉన్న ప్రమిదను వెంటనే కదపవద్దు. పూర్తిగా చల్లబడిన తర్వాత శుభ్రం చేసి పక్కన పెట్టండి. ఒక దీపంతోనూ భక్తిగా ప్రార్థించవచ్చు; ఎక్కువ దీపాలు పెట్టడం అందరికీ తప్పనిసరి కాదు.

పూజలో ఏ మాటలు చెప్పాలి?

మీకు తెలిసిన శివస్తోత్రం ఉంటే చదవండి. లేకపోతే “ఓం నమః శివాయ” అని కొద్దిసేపు జపించండి. సంస్కృతంలో పొడవైన మంత్రాలు తెలియకపోయినా మీ మాతృభాషలోనే నమస్కరించి ప్రార్థించవచ్చు. ఇంట్లో పెద్దలు నేర్పిన పదాలు ఉంటే వాటిని అనుసరించండి. మాటల సంఖ్య కంటే శ్రద్ధతో కూర్చునే కొద్దిసేపుకే భక్తులు విలువ ఇస్తారు.

పూజలో అందరూ కలిసి పాల్గొనాలనుకుంటే కుటుంబ సభ్యులకు సరిపోయే సమయాన్ని ఎంచుకోండి. పిల్లలు ప్రార్థన వినవచ్చు, పూలను మంటకు దూరంగా అమర్చవచ్చు. వృద్ధులకు నేలపై కూర్చోవడం కష్టం అయితే కుర్చీ ఏర్పాటు చేయండి. ఎవరికైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉంటే వారి సాధారణ భోజనం, మందుల సమయాలను మార్చకుండా చూసుకోండి.

ఉపవాసం గురించి ఇంట్లో ఎలా నిర్ణయించుకోవాలి?

కొందరు సోమవారం ఒకపూట భోజనం చేస్తారు; మరికొందరు తమ కుటుంబ పద్ధతి ప్రకారం ఉపవాసం పాటిస్తారు. మీ ఇంటి ఆచారాన్ని ముందుగా తెలుసుకోండి. అనారోగ్యం, గర్భధారణ, వృద్ధాప్యం లేదా మందులు తీసుకునే అవసరం ఉన్నప్పుడు ఆహారంపై వైద్యుల సూచనను అనుసరించండి. నీరు లేదా ఆహారాన్ని మానడం అందరికీ సురక్షితమని భావించకండి.

ఉపవాసం చేయలేకపోతే పూజను వదిలేయాల్సిన అవసరం లేదు. అవసరమైన ఆహారం తీసుకుంటూ శివనామాన్ని స్మరించవచ్చు. ఇంట్లో వేర్వేరు ఆరోగ్య అవసరాలు ఉన్నప్పుడు అందరికీ ఒకే నియమం పెట్టకుండా మాట్లాడుకుని నిర్ణయించుకోవడం మంచిది. సంప్రదాయాన్ని గౌరవించడం, శరీరాన్ని జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం రెండూ కలిసి ఉండవచ్చు.

ఉద్యోగం లేదా ప్రయాణం ఉంటే ఎలా?

ఆ రోజు ఆలయానికి వెళ్లలేని వారు ఇంట్లో కొద్దిసేపు ప్రార్థన చేయవచ్చు. ముందురోజే అవసరమైన వస్తువులు సిద్ధం చేస్తే ఉదయపు పనుల్లో తొందర తగ్గుతుంది. ప్రయాణంలో దీపం వెలిగించే అనుమతి లేకపోతే మంట పెట్టకుండా నామస్మరణ చేయండి. మీకు అనుకూలమైనప్పుడు ఆలయ దర్శనం చేసుకోవచ్చు.

ఒక సోమవారం పూజ చేయలేకపోయినా భయపడవద్దు. మీ ఇంటి సంప్రదాయాన్ని తెలిసినవారితో మాట్లాడి తర్వాతి సోమవారం కొనసాగించవచ్చు. ప్రత్యేక వ్రతానికి కుటుంబంలో ముగింపు విధానం ఉంటే ముందుగా ఆ వివరాలు తెలుసుకోండి. చేయలేని పని గురించి ఆందోళన పడటం కంటే మీకు సాధ్యమైన ప్రార్థనతో మొదలుపెట్టడం మేలు.

వ్రతాన్ని కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం కొనసాగించండి

మీ ఇంట్లో కార్తీక సోమవారానికి నైవేద్యం లేదా పురాణ పఠనం చేసే పద్ధతి ఉంటే పెద్దలను అడిగి తెలుసుకోండి. అందుబాటులో ఉన్న సాధారణ వస్తువులతో మీకు సాధ్యమైన విధంగా ఆచరించండి. వేర్వేరు ఇళ్లలో వేర్వేరు విధానాలు ఉండవచ్చు; మరొకరి పద్ధతిని తప్పుగా భావించకండి. ఆలయంలో అభిషేకం చేయించాలనుకుంటే ముందుగా అక్కడి నియమాలు, సమయాలు తెలుసుకోవాలి.

నాలుగు సోమవారాల తేదీలను మీ క్యాలెండర్‌లో గుర్తించుకోండి. పూజకు కావాల్సిన చిన్న వస్తువులను ముందు రోజే చూసుకోండి. ఉపవాసం విషయంలో ఆరోగ్య అవసరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోండి. కుటుంబంతో కలిసి ప్రార్థన చేయాలనుకుంటే అందరికీ అనువైన సమయాన్ని ఎంచుకోండి. ఇలా సిద్ధం చేసుకుంటే పూజ రోజున తొందర లేకుండా దైవస్మరణకు కొంత సమయం కేటాయించవచ్చు.

ముగింపు

మీ ఇంటి ఆచారాన్ని గౌరవిస్తూ ఆరోగ్యానికి అనువైన విధంగా స్నానం చేసి ప్రార్థించండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

కార్తీక సోమవారం ఇంట్లో పూజ చేయడానికి మారేడు దళాలు తప్పనిసరిగా ఉండాలా?

మారేడు దళాలు పూజకు ఎంతో శ్రేష్టమైనవి, కానీ అవి తప్పనిసరి ఏమీ కాదు. మారేడు ఆకులు దొరకనప్పుడు పసుపు కలిపిన అక్షింతలు లేదా సాధారణ తెల్లని పుష్పాలతో 'ఓం నమః శివాయ' అనుకుంటూ శివుడిని ఆరాధించవచ్చు. భగవంతునికి బాహ్య వస్తువుల కంటే అంతఃకరణ భక్తే ప్రధానం.

కార్తీక సోమవారం నాడు ఉపవాసం చేయడం అందరికీ తప్పనిసరి నియమమా?

ఉపవాసం అనేది పూర్తిగా వ్యక్తిగత ఆరోగ్యం మరియు శక్తిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారు పగలు ఉపవాసం లేదా ఏకభుక్తం చేయవచ్చు. అయితే మధుమేహం ఉన్నవారు, వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు వైద్యుల సలహా పాటిస్తూ ఆహార ఔషధాలు తీసుకుంటూనే మానసికంగా పూజ చేసుకోవచ్చు.

ఇంట్లో శివలింగం లేకపోతే కార్తీక సోమవారం వ్రతం ఎలా ఆచరించాలి?

శివలింగం లేకపోయినా శివుడి పటం ముందు దీపం వెలిగించి లేదా మీకు తెలిసిన నామాన్ని స్మరిస్తూ ప్రార్థన చేయవచ్చు.

కార్తీక సోమవారం పూజలో సంస్కృత మంత్రాలు రాకపోతే పూజ ఫలించదా?

పూజకు మంత్రోచ్చారణ కంటే భక్తి భావమే ముఖ్యం. సంస్కృత మంత్రాలు రానివారు సరళమైన 'ఓం నమః శివాయ' పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని మనసులో జపించుకుంటే సరిపోతుంది. తమ మాతృభాషలోనే భగవంతుడికి నమస్కరించి ప్రార్థన చేసుకోవచ్చు.

కార్తీక మాస దీపారాధనలో ఎలాంటి నూనెను ఉపయోగించడం మంచిది?

కార్తీక మాసంలో ఆవు నెయ్యితో గానీ, లేదా స్వచ్ఛమైన నువ్వుల నూనెతో గానీ మట్టి ప్రమిదలలో దీపాలు వెలిగించడం శ్రేయస్కరం. ఇవి అందుబాటులో లేకపోతే సాధారణ పూజా నూనెతో కూడా సురక్షితమైన ప్రదేశంలో భక్తితో దీపం పెట్టుకోవచ్చు.

ఆధారాలు

స్కాంద పురాణ కార్తీక మాహాత్మ్యాన్ని పరిశీలించాం; కుటుంబ ఆచారాలు మారవచ్చు.

ఎ. రవీందర్

స్కాంద పురాణం కార్తీక మాస విశిష్టత — కాంచీ కామకోటి పీఠం