కార్తీక దీపారాధనలో ఆవు నెయ్యి లేదా స్వచ్ఛమైన నువ్వుల నూనె వాడటం అత్యంత శ్రేష్ఠం. సాంప్రదాయకంగా ఒక ప్రమిదలో రెండు పత్తి వత్తులను కలిపి (ద్వివత్తిగా లేదా జంట వత్తిగా) వెలిగిస్తారు. ఇక విశేష పర్వదినాల్లో మూడు వత్తులు లేదా 365 వత్తుల గుత్తిని వెలిగించే ఆచారం కూడా తెలుగు కుటుంబాలలో ఉంది.
కార్తీక మాస ఆచారాల నేపథ్యం కోసం కార్తీక మాసం ప్రధాన మార్గదర్శిని చదవండి.
దీపంలో నూనె మరియు వత్తుల ముఖ్య విశేషాలు
- శాస్త్రాల ప్రకారం ఆవు నెయ్యిని సాత్విక ప్రకాశానికి, నువ్వుల నూనెను శనిగ్రహ దోష నివారణ మరియు ఆరోగ్య ప్రదాతగా భావిస్తారు.
- దీపంలో ఎప్పుడూ ఒకే ఒంటి వత్తిని కాకుండా రెండు వత్తులను కలిపి ఒకటిగా పేని వెలిగించాలని పెద్దలు సూచిస్తారు.
- ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలలో పత్తి వత్తులతో పాటు తామర కాడల వత్తులు, జిల్లేడు నార వత్తులకు ప్రత్యేకమైన విశిష్టతను చెప్పారు.
- సమాజంలో వినిపించే వట్టి ఆచారపు భయాలను పక్కన పెట్టి, స్కంద పురాణం బోధించిన భక్తి, కరుణలతో దీపం వెలిగించడం ప్రధానం.
సాయంత్రం పూజా మందిరంలో మట్టి ప్రమిద సిద్ధం చేస్తున్నప్పుడు చాలామంది భక్తులకు ఒక చిన్న సందేహం వస్తుంటుంది. అమ్మ ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించేది, కానీ ఇంట్లో ఇప్పుడు నువ్వుల నూనె ఉంది — మరి ఏది వాడాలి? ప్రమిదలో ఒక్క వత్తి పెడితే సరిపోతుందా లేక రెండూ వేసి జంట వత్తి చేయాలా? తామర వత్తులని, జిల్లేడు నార వత్తులని అంటారు కదా, వాటిని ఎప్పుడు వాడాలి? ఈ ప్రశ్నలన్నీ భక్తితో పూజ చేయాలనుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ వచ్చే సహజమైన ఆలోచనలే. స్కాంద పురాణంలోని కార్తీక మహాత్మ్యం మరియు తరతరాల తెలుగు సంప్రదాయాలు వీటిపై ఏమి చెబుతున్నాయో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఈ పోస్టును పూర్తిగా ఇంగ్లీష్ లో కూడా చదవండి – Read this article in English
దీపారాధనకు ఏ నూనె శ్రేష్ఠం — ఆవు నెయ్యి లేక నువ్వుల నూనె?
సనాతన ధర్మంలో దీపానికి ఉపయోగించే తైలాన్ని బట్టి విభిన్నమైన సాత్విక శక్తి విడుదలవుతుందని మన పెద్దలు చెప్పారు. వీటిలో అన్నింటికంటే ప్రథమ స్థానంలో ఉండేది స్వచ్ఛమైన ఆవు నెయ్యి. ఆవు నెయ్యితో వెలిగించే దీపం చుట్టూ ఉన్న వాతావరణంలో అత్యధిక సాత్విక తరంగాలను నింపుతుందని, ఇంట ఐశ్వర్యాన్ని, మనశ్శాంతిని ప్రసాదిస్తుందని విశ్వాసం. అయితే నేటి కాలంలో పూర్తి స్వచ్ఛమైన ఆవు నెయ్యి అందరికీ నిత్యం సమృద్ధిగా లభించకపోవచ్చు.
అలాంటప్పుడు ఎటువంటి సంకోచం లేకుండా శుద్ధమైన నువ్వుల నూనె (తిల తైలం) ఉపయోగించవచ్చు. నిజానికి తెలుగునాట కార్తీక మాసంలో నువ్వుల నూనెతో దీపం వెలిగించడమే అత్యంత విస్తృతంగా కనిపించే సంప్రదాయం. నల్ల నువ్వుల నూనెతో మట్టి ప్రమిదలో దీపం వెలిగించడం వల్ల పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారని, నవగ్రహ దోషాలు శాంతిస్తాయని పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి. కేరళ, తమిళనాడు మరియు దక్షిణ తీర ప్రాంతాల్లో స్వచ్ఛమైన కొబ్బరి నూనె, ఆముదం (ఎరండ తైలం) మరియు విప్ప నూనెతో కూడిన పంచదీప నూనెను కూడా విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే వంటకు వాడి మిగిలిన నూనెను గానీ, కల్తీ రసాయనాలతో కూడిన సువాసన నూనెలను గానీ పూజకు వాడకూడదు.
దీపం వెలిగించే వేళల కోసం కార్తీక దీపం ఉదయమా సాయంత్రమా మరియు దీపారాధనలో ప్రమిదల సూచనలు చదవండి.
దీపానికి వాడే నూనెలు మరియు వత్తుల సంప్రదాయ పట్టిక
| వత్తి లేదా నూనె రకం | సాంప్రదాయ ప్రాశస్త్యం | ఆచరణాత్మక సూచన |
|---|---|---|
| ఆవు నెయ్యి | అత్యంత సాత్వికమైనది, సకల దేవతలకు ప్రీతికరమైనది | నిత్య పూజా మందిరంలో మరియు ప్రత్యేక వ్రతాలలో వాడవచ్చు |
| నువ్వుల నూనె | కార్తీక మాసానికి, శివారాధనకు, తులసి దీపానికి సర్వశ్రేష్ఠం | మట్టి ప్రమిదల్లోనూ, ఆలయ దీపారాధనలోనూ ఎంతో అనుకూలం |
| జంట పత్తి వత్తి (2 వత్తులు) | శివశక్తి, లక్ష్మీనారాయణ స్వరూపాలుగా జంట వత్తులను పేని వెలిగిస్తారు | నిత్యం ఇంట్లో చేసే ప్రతి దీపారాధనకు ఇది ఉత్తమమైన పద్ధతి |
| తామర మరియు జిల్లేడు వత్తులు | విష్ణు ఆలయాల్లో తామర నార, వినాయక శివ ఆరాధనలో జిల్లేడు వత్తులు | పౌర్ణమి లేదా సోమవారాల్లో ప్రత్యేకంగా వాడినా సాధారణ పత్తి వత్తి ఎప్పుడూ శ్రేష్ఠమే |
కార్తీక దీపం కోసం ఎన్ని వత్తులు వేయాలి — జంట వత్తి ఆంతర్యం
భారతీయ సంప్రదాయంలో ఏ శుభకార్యంలోనైనా ఒంటరి వత్తిని వెలిగించరు. ఒకే ఒక పత్తి పోగును వెలిగించడం అశుభానికి లేదా అసంపూర్ణతకు గుర్తుగా భావిస్తారు. అందువల్ల రెండు వత్తులను తీసుకుని, వాటిని కలిపి ఒకటిగా మెలితిప్పి ప్రమిదలో ఉంచి వెలిగిస్తారు. రెండు వత్తుల కలయిక ప్రకృతి పురుషుల, శివపార్వతుల, లక్ష్మీనారాయణుల అభేద రూపాన్ని సూచిస్తుంది. కొన్ని ఇళ్లలో రెండు వేర్వేరు వత్తులను ప్రమిదలో ఎదురెదురుగా ఉంచి రెండు వైపులా వెలిగించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.
ఇక మూడు వత్తులు లేదా ఐదు వత్తులు కలిపి వెలిగించడం పంచముఖ దీపారాధనగా చేస్తారు. కార్తీక పౌర్ణమి నాడు సంవత్సరంలోని 365 రోజులకు ప్రతీకగా 365 వత్తుల గుత్తిని ఆవు నెయ్యిలో ముంచి ఉసిరికాయపై లేదా ఇత్తడి ప్రమిదలో వెలిగిస్తారు. కార్తీక పూజ సామగ్రిలో శుద్ధమైన పత్తి వత్తులను ముందుగానే సిద్ధం చేసి పెట్టుకోవడం మంచి అలవాటు.
RECOMMENDED PRODUCT
SILAII 1008 శివలింగం విగ్రహం ప్రత్యేకతలు భక్తుల అనుభవాలు : ఈ ప్రొడక్ట్ మీకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
ఆధునిక అపార్ట్మెంట్లు లేదా పరిమిత స్థలం ఉన్న గృహాలలోని పూజా మందిరాల్లో సాంప్రదాయ శైలి గంభీరతను ప్రతిబింబించే ఆధ్యాత్మిక విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేసుకోవడం చాలా మంది భక్తులకు ఒక… స్థలం తక్కువగా ఉండటం వల్ల పెద్ద మెటల్ విగ్రహాలను నిర్వహించడం, వాటిని నిరంతరం శుభ్రపరుస్తూ మెరిపించడం రోజూవారీ బిజీ జీవితంలో కష్టసాధ్యమైన పనిగా మారుతుంది. అదే సమయంలో తేలికపాటి… SILAII 1008 శివలింగం అనేది మార్బుల్ పౌడర్ మరియు రెసిన్ మిశ్రమంతో రూపుదిద్దుకున్న 15.2 సెం.మీ. ఎత్తు, 500 గ్రాముల బరువు కలిగిన ప్రత్యేక పూజా విగ్రహం. ఒకే రూపంలో వెయ్యి ఎనిమిది…
మరింతగా చదవండిఅమెజాన్లో కొనండి
As an Amazon Associate, RamthaMedia earns from qualifying purchases.
RECOMMENDED BOOK

మాయా ప్రపంచం అంతర్యామి పిలుపు తెలుగు పుస్తకం By A. Ravinder
మన చుట్టూ కనిపించే ప్రపంచం నిజమా? లేక ఇది ఒక మాయా Simulation మాత్రమేనా?
యోగవాశిష్టం మాయా సిద్ధాంతాన్ని తెలుగులో వివరించే ఆధ్యాత్మిక పుస్తకం. జీవితం, ప్రపంచం, అంతర్యామి స్వరూపం గురించి లోతైన అన్వేషణతో పాటు, మనస్సు మరియు మాయ యొక్క లోతైన తత్త్వాన్ని సరళమైన భాషలో వివరిస్తుంది. సాధకులు తమ ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో ఆచరణాత్మక సందేశాన్ని పొందుతారు. ఈ పుస్తకం ప్రింట్ వర్షన్, మరియు ఈబుక్ ఇన్స్టాంట్ రీడ్ వర్షన్లలో లభ్యమవుతుంది.
తామర వత్తులు, జిల్లేడు వత్తులు మరియు పత్తి వత్తుల విశేషాలు
సాధారణ పత్తి (ప్రత్తి) వత్తులు ప్రతి ఇంట్లో ఉండేవి, అత్యంత పవిత్రమైనవి. వీటితో పాటు మన పెద్దలు ప్రకృతిలో లభించే ఇతర తంతువులతో కూడా వత్తులు తయారు చేశారు. తామర కాడల నుండి తీసిన నారతో చేసే వత్తులను తామర వత్తులు (పద్మ వత్తులు) అంటారు. ఇవి శ్రీ మహాలక్ష్మికి ఎంతో ప్రీతికరమని భావిస్తారు. అలాగే తెల్ల జిల్లేడు చెట్టు పూల కాడలు లేదా కాయలలోని దూదితో చేసే జిల్లేడు వత్తులను విఘ్నేశ్వరునికి, ఆంజనేయ స్వామికి, పరమశివునికి ఇష్టమైనవిగా చెబుతారు. అరటి చెట్టు కాండం నారతో చేసే కదళీ వత్తులు పితృ దేవతల అనుగ్రహానికి ఉపయోగపడతాయని ఆచారాలు చెబుతాయి. అయితే ఇవన్నీ దొరకని పక్షంలో స్వచ్ఛమైన తెల్లని పత్తితో చేసిన వత్తుల కంటే మించినది ఏదీ లేదు.
తులసి పూజ మరియు కార్తీక వ్రతాల కోసం తులసి దీపం ప్రాముఖ్యత మరియు కార్తీక సోమవారం వ్రతం చదవండి.
వత్తులు వెలిగించే విధానం మరియు ఆధ్యాత్మిక స్పృహ
దీపాన్ని వెలిగించేటప్పుడు ముందుగా ప్రమిదకు మూడు చోట్ల గంధం, కుంకుమ బొట్లు పెట్టాలి. అందులో సరిపడా నూనె లేదా నెయ్యి పోసి, వత్తులను పూర్తిగా తడిపి ఆ తర్వాత వెలిగించాలి. తూర్పు లేదా ఉత్తరం దిక్కుకు దీపపు జ్యోతి ఉండేలా ప్రమిదను అమర్చడం మంచిది. అలాగే దీపాన్ని ఎప్పుడూ నేరుగా అగ్గిపుల్లతో కాకుండా ఒక చిన్న ఏకహారతి వత్తితో గానీ అగరుబత్తితో గానీ వెలిగించి, ఆ తర్వాత శుభం కరోతి కల్యాణం శ్లోకం చదివి పుష్పాలను దీపపు పళ్లెం వద్ద సమర్పించాలి. ఏదేమైనా స్కంద పురాణం చెప్పినట్లుగా, మన దీపం పక్కవారి ఇంట్లో వెలుగును చూసి అసూయపడకుండా, మనలోని అహంకారాన్ని కరిగించే జ్యోతిగా మారినప్పుడే కార్తీక దీపారాధన సార్థకమవుతుంది.
ముగింపు
కార్తీక దీపం వెలిగించడానికి కావాల్సింది ఖరీదైన నూనెలు గానీ, అరుదైన వత్తులు గానీ కాదు. శుద్ధమైన నువ్వుల నూనెతోనో, ఆవు నెయ్యితోనో జంట పత్తి వత్తిని వెలిగించి, మనసారా శివకేశవులను ప్రార్థిస్తే చాలు ఆ దీపపు వెలుగు మన ఇంటిల్లిపాదినీ కాపాడుతుంది. కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తూనే, అపోహలకు తావివ్వకుండా భక్తితో కార్తీక దీపాన్ని ఆరాధించండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దీపారాధనలో ఒకే ఒక వత్తి వేసి వెలిగించవచ్చా?
సంప్రదాయం ప్రకారం శుభకార్యాల్లో ఒంటి వత్తిని వెలిగించరు. కనీసం రెండు పత్తి వత్తులను కలిపి ఒకే వత్తిగా పేని (జంట వత్తిగా) వెలిగించడం శ్రేయస్కరం.
ఆవు నెయ్యి మరియు నువ్వుల నూనె రెంటినీ కలిపి దీపం పెట్టవచ్చా?
సాధారణంగా ఆవు నెయ్యిని విడిగా ఒక ప్రమిదలోనూ, నువ్వుల నూనెను మరో ప్రమిదలోనూ వేసి వెలిగించడం మంచిది. రెంటినీ కలిపి పోయాల్సిన అవసరం లేదు.
దీపారాధనకు పసుపు లేదా ఎరుపు రంగు వత్తులు వాడవచ్చా?
అమ్మవారి పూజలో ఎరుపు లేదా పసుపు రంగు కుంకుమ వత్తులను వాడవచ్చు, కానీ నిత్య దీపారాధనకు శుద్ధమైన తెల్ల పత్తి వత్తులే అత్యుత్తమం.
వెలిగే దీపం మధ్యలోనే ఆరిపోతే అది అపశకునమా?
అస్సలు కాదు. గాలి వల్లో, నూనె అయిపోవడం వల్లో లేదా వత్తి మందం సరిగ్గా లేకపోవడం వల్లో దీపం ఆరిపోవచ్చు. భయపడకుండా వత్తిని సరిచేసి మళ్లీ భక్తిగా వెలిగించవచ్చు.
ఆలయాలలో 365 వత్తుల దీపాన్ని ఏ రోజున వెలిగిస్తారు?
కార్తీక శుద్ధ పౌర్ణమి రోజున లేదా కార్తీక సోమవారాలలో భక్తులు 365 వత్తుల దీపాన్ని ఆవు నెయ్యిలో తడిపి ఆలయ ప్రాంగణంలో వెలిగిస్తారు.
ఆధారాలు
స్కాంద పురాణంలోని కార్తీక మహాత్మ్యం, కాంచీ కామకోటి పీఠం ప్రచురించిన కార్తీక దీపదాన విధానాలు మరియు తెలుగు సంప్రదాయ గృహ ఆచారాల ఆధారంగా ఈ వ్యాసం రూపొందించబడింది.