2026 సంవత్సరంలో తొలి కార్తీక సోమవారం నవంబర్ 16న వస్తోంది. ఆదివారం రోజునే (నవంబర్ 15) పూజకు అవసరమైన బిల్వదళాలను కోసి తడి వస్త్రంలో భద్రపరచడం, మట్టి ప్రమిదలను సిద్ధం చేయడం, అభిషేక పాత్రలను శుభ్రం చేయడం మరియు సోమవారపు ఉపవాసానికి అవసరమైన పండ్లు, పాలు సమకూర్చుకోవడం వల్ల ఉదయానే ప్రశాంతంగా శివారాధన చేసుకోవచ్చు.
కార్తీక మాసం నేపథ్యం కోసం కార్తీక మాసం ప్రధాన మార్గదర్శిని.
కార్తీక మాసం ప్రారంభమైన తర్వాత భక్తులందరూ అత్యంత ఆసక్తిగా ఎదురుచూసే పర్వదినం తొలి కార్తీక సోమవారం. 2026లో ఈ మహా శుభదినం నవంబర్ 16 సోమవారం నాడు వస్తోంది. సోమవారం తెల్లవారుజామున నాలుగు గంటలకే నిద్రలేచి, కార్తీక స్నానం చేసి, శివాలయానికి వెళ్లాలన్నా లేదా ఇంట్లోనే భక్తిశ్రద్ధలతో రుద్రాభిషేకం, వ్రతం చేసుకోవాలన్నా ఆదివారం సాయంత్రం నుంచే మన ఇల్లు, మన మనస్సు ఆ పూజ కోసం సిద్ధమై ఉండాలి. ప్రత్యేకించి సోమవారం నాడు బిల్వదళాలు కోయకూడని ఆచారం ఉంది కాబట్టి, ఆదివారం నాడే మనం ఏమేమి జాగ్రత్తగా సిద్ధం చేసుకోవాలో చూద్దాం.
ఈ పోస్టును పూర్తిగా ఇంగ్లీష్ లో కూడా చదవండి – Read this article in English
కార్తీక సోమవారం పూజ కోసం ఆదివారమే బిల్వదళాలను ఎందుకు సిద్ధం చేయాలి?
తెలుగు సంప్రదాయం మరియు ధర్మశాస్త్ర నియమాల ప్రకారం సోమవారం, అమావాస్య, చతుర్దశి వంటి విశేష శివదినాల్లో బిల్వ వృక్షం నుండి ఆకులను తుంచకూడదు అని పెద్దలు చెబుతారు. అందుకే తొలి కార్తీక సోమవారం పూజకు కావాల్సిన బిల్వదళాలను ఆదివారం ఉదయాన్నే శుభ్రంగా స్నానం చేసి కోసి తెచ్చుకోవాలి. ఆ ఆకులను ఒక శుద్ధమైన తెల్లని కాటన్ వస్త్రంలో గానీ, ఆకులలో తేమ ఆరిపోకుండా ఒక ఇత్తడి గిన్నెలో తడి గుడ్డ పరచి గానీ ఉంచుకుంటే మరుసటి రోజు ఉదయం వరకు తాజాగా ఉంటాయి. మీరు బిల్వదళాలతో శివపూజ విశిష్టత చదివితే ఆ మూడు ఆకుల వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సత్యం తెలుస్తుంది.
పూజా మందిరం, ప్రమిదలు మరియు అభిషేక పాత్రల శుభ్రత
సోమవారం తెల్లవారుజామునే హడావిడిగా పనులు పెట్టుకోకుండా, ఆదివారం సాయంత్రమే పూజా మందిరాన్ని శుభ్రంగా తుడిచి, అభిషేకం కోసం ఉపయోగించే శివలింగాన్ని, రాగి లేదా ఇత్తడి పంచపాత్ర, ఉద్ధరిణి, పళ్లెములను నిమ్మరసం లేదా పీతాంబరితో మెరిసేలా కడిగి ఆరబెట్టండి. కొత్త మట్టి ప్రమిదలు తెచ్చి ఉంటే వాటిని గంట సేపు నీటిలో నానబెట్టి ఆరబెట్టి, మూడు చోట్ల పసుపు కుంకుమ బొట్లు పెట్టి సిద్ధంగా ఉంచుకోండి.
అభిషేకానికి అవసరమైన విభూతి, గంధం, పన్నీరు, తేనె, నెయ్యి మరియు జంట పత్తి వత్తులను ఒకే పళ్లెంలో సర్దుకుంటే ఉదయాన్నే పూజ ఆటంకం లేకుండా సాగుతుంది. సోమవారాల్లో నువ్వుల నూనె లేదా ఆవు నెయ్యితో దీపారాధన చేయడం శ్రేష్ఠం కనుక ఆ సీసాలు కూడా పూజా గదిలో అందుబాటులో ఉన్నాయో లేదో సరిచూసుకోండి.
తొలి కార్తీక సోమవారం ముందురోజు సిద్ధత పట్టిక
| సిద్ధత అంశం | ఆదివారం చేయాల్సిన ఏర్పాట్లు | మరుసటి రోజు లాభం |
|---|---|---|
| బిల్వం మరియు పుష్పాలు | బిల్వదళాలు, తెల్ల గన్నేరు, జిల్లేడు లేదా తుమ్మి పూలు సేకరించడం | సోమవారం చెట్ల ఆకులు తుంచాల్సిన అవసరం లేకుండా పూజ సాగుతుంది |
| అభిషేక ద్రవ్యాలు | ఆవు పాలు, పెరుగు, తేనె, కొబ్బరికాయ, అరటిపండ్లు తెచ్చి పెట్టుకోవడం | తెల్లవారుజామున మార్కెట్లకు వెళ్లాల్సిన శ్రమ తప్పుతుంది |
| ఉపవాస మరియు నక్త ఆహారం | సగ్గుబియ్యం, గోధుమ రవ్వ, బెల్లం, డ్రై ఫ్రూట్స్ ఇంట్లో ఉన్నాయో చూడడం | ఉపవాసం ఉండే వారికి మరియు వృద్ధులకు సమయానికి సాత్విక ఆహారం అందుతుంది |
| కుటుంబ వేళల ప్రణాళిక | సమీప శివాలయ దర్శనం లేదా ఇంట్లో రుద్రాభిషేక సమయం నిర్ణయించడం | ఉద్యోగం, పిల్లల స్కూల్ వేళలకు ఇబ్బంది రాకుండా పూజ పూర్తి అవుతుంది |
పూర్తి వ్రత విధానం కోసం కార్తీక సోమవారం వ్రతం ఇంట్లో ఎలా చేయాలి మరియు కార్తీక పూజ సామగ్రి జాబితా చదవండి.
ఉపవాసం మరియు సాయంత్రం నక్త భోజనానికి ఆహార ఏర్పాట్లు
కార్తీక సోమవారం వ్రతం చేసే చాలామంది పగలంతా కేవలం పాలు, పండ్లు తీసుకుని, రాత్రి ఆకాశంలో నక్షత్ర దర్శనం తర్వాత నక్త భోజనం చేస్తారు. అందుకే ముందురోజే ఇంటిల్లిపాదికీ సరిపడా తాజా పండ్లు, ఖర్జూరం, కిస్మిస్, రాత్రి భోజనానికి అవసరమైన గోధుమ రవ్వ లేదా జొన్న రొట్టెలు వంటి సాత్విక దినుసులను సిద్ధం చేసుకోవాలి. రాత్రికి ఉల్లి వెల్లుల్లి లేకుండా వండుకోవడానికి కావాల్సిన కాయగూరలు ముందుగానే తీసుకురావడం వల్ల సోమవారం రోజంతా అనవసరపు పరుగులు లేకుండా దైవచింతనలో గడపవచ్చు.
ఇంట్లో మధుమేహం ఉన్న వృద్ధులు లేదా చిన్న పిల్లలు ఉంటే వారి ఆహార నియమాలు పాటిస్తూనే వ్రత వాతావరణంలో అందరినీ కలుపుకుని వెళ్లేలా వంట ప్రణాళిక వేసుకోవాలి. ఆరోగ్యకరమైన కార్తీక స్నానానికి అవసరమైన సున్నిపిండి, పసుపు వంటివి కూడా ముందురోజే సిద్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఆలయ దర్శనానికి మరియు ఇంట్లో పారాయణానికి మానసిక సంకల్పం
బాహ్య వస్తువులను సిద్ధం చేసుకోవడంతో పాటు ఆదివారం రాత్రి పడుకునే ముందు మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం అన్నింటికంటే ముఖ్యం. మరుసటి రోజు ఉదయమే త్వరగా లేచి ఓం నమః శివాయ అని స్మరించాలన్న ఆలోచనతో తేలికపాటి రాత్రి భోజనం చేసి త్వరగా నిద్రపోవాలి. ఒకవేళ ఉదయాన్నే ఆలయానికి వెళ్లాలనుకుంటే అక్కడ క్యూలైన్లలో వేచి ఉండాల్సి ఉంటుంది కాబట్టి వృద్ధులకు స్వెట్టర్, మంచినీటి సీసా, పూజా బుట్ట ముందుగానే సర్ది పెట్టుకోవాలి.
ముగింపు
మంచి సంకల్పానికి ముందస్తు ప్రణాళిక తోడైనప్పుడు ఆ కార్యానికి ఒక దివ్యమైన శోభ వస్తుంది. ఆదివారం నాడే ఈ చిన్ని ఏర్పాట్లన్నీ పూర్తి చేసుకుని సిద్ధంగా ఉంటే, తొలి కార్తీక సోమవారం తెల్లవారుజామున ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఆ పరమేశ్వరుని అభిషేకించి అపారమైన ఆనందాన్ని పొందవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
తొలి కార్తీక సోమవారం పూజ కోసం బిల్వదళాలు ఎప్పుడు కోయాలి?
సోమవారం నాడు బిల్వదళాలు కోయకూడదని ఆచారం ఉంది కాబట్టి ఆదివారం ఉదయం స్నానానంతరం కోసి తడి వస్త్రంలో ఉంచితే తాజాగా ఉంటాయి.
సోమవారానికి ముందురోజు ఆదివారం నాడు ఎలాంటి ఆహారం తీసుకోవాలి?
ఉల్లి, వెల్లుల్లి లేని తేలికపాటి సాత్విక ఆహారం ఆదివారం రాత్రి త్వరగా తీసుకుంటే సోమవారం ఉదయం ఉపవాసానికి మరియు వేకువజాము మేల్కొలుపుకు ఎంతో అనుకూలంగా ఉంటుంది.
ఇంట్లో శివలింగం లేకపోతే ముందురోజు ఏమి సిద్ధం చేసుకోవాలి?
శివపార్వతుల చిత్రపటాన్ని శుభ్రం చేసుకుని, పూలు, పసుపు కుంకుమలు, దీపం ప్రమిదలు, పంచామృత నైవేద్యం సిద్ధం చేసుకుంటే సరిపోతుంది.
2026 లో తొలి కార్తీక సోమవారం ఏ తేదీన వచ్చింది?
తెలుగు అమాంత పంచాంగం ప్రకారం 2026 సంవత్సరంలో తొలి కార్తీక సోమవారం నవంబర్ 16వ తేదీన వస్తుంది.




