ఈ దేహం రక్తమాంసాలతో నిండిన ఒక విచిత్రమైన బొమ్మ లాంటిది. ఇది శాశ్వతం కాదు, దుఃఖానికే కారణం అవుతుంది. ఈ శరీరాన్ని చూసి మోసపోకుండా, ఆత్మజ్ఞానం తెలుసుకున్నవారే ఉత్తములు అని శ్రీరాముడు విశ్వామిత్రునికి వివరిస్తున్నాడు. సంసార సముద్రాన్ని దాటడానికి ఈ శరీరాన్ని ఒక పడవలా వాడుకోవాలి.
మనం రోజూ అద్దంలో చూసుకుని మురిసిపోయే ఈ శరీరం నిజంగా మనదేనా? దీని లోపల ఏముంది? ఈ దేహం శాశ్వతమా? ఇలాంటి ఎన్నో లోతైన ప్రశ్నలకు యోగవాసిష్ఠంలో శ్రీరాముడు అద్భుతమైన సమాధానాలు ఇచ్చాడు. పదిహేనేళ్ల వయసులో యువరాజుగా ఉన్న రాముడు, అసలు ఈ శరీరం యొక్క నిజస్వరూపం ఏమిటో, మనిషి దీనిపై ఎందుకు మోజు పడుతున్నాడో విశ్వామిత్ర మహర్షికి అత్యంత సులభంగా, కళ్లకు కట్టినట్లు వివరించాడు. జీవితం మీద, దేహం మీద ఉన్న భ్రమలను తొలగించే ఈ అద్భుతమైన ఘట్టాన్ని ఇప్పుడు వాడుక తెలుగులో తెలుసుకుందాం.
దేహం ఒక విచిత్రమైన బొమ్మ రక్తం, మాంసం, నరాలు, ప్రేగులు, మలమూత్రాలతో నిండిన ఈ శరీరం ఒక గొప్ప కళాకారుడు చేసిన విచిత్రమైన బొమ్మ లాంటిది. ఇది ఎప్పటికీ ఉండేది కాదు, పైగా దుఃఖం కోసమే ఏర్పడుతుంది. జీవుడు ఆనందం కోసం దీన్ని పొందుతున్నాడు, కానీ సంసారం అనే సముద్రాన్ని దాటితేనే నిజమైన ఆనందం దొరుకుతుంది. కానీ మనిషి పదేపదే ఇంద్రియాల చేత మోసపోతున్నాడు. “ఈ శరీరమే నేను” అని భ్రమపడి, దానికి వచ్చే కష్టనష్టాలను తనవిగా ఆపాదించుకుంటున్నాడు.
ఆత్మ వల్లనే దేహానికి చైతన్యం నిజానికి ఈ శరీరం జడమైనది (ప్రాణం లేనిది), కానీ ఆత్మ దానికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల దానికి చైతన్యం ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. పుట్టుక, అభివృద్ధి, నాశనం అనేవి దీనికి ఎప్పుడూ ఉంటాయి. మానసిక, శారీరక రోగాలు దీన్ని ఎప్పుడూ వేధిస్తూనే ఉంటాయి. ఇన్ని బాధలు ఉన్న ఈ శరీరాన్ని ఎవరైనా సుఖకరం అంటారా? అయినా సరే మనిషి ఇది ఎప్పటికీ ఉండాలని కోరుకుంటాడు, తల్లి, తండ్రి, భార్య, పిల్లలు అనే సంబంధాలు నిజమని నమ్ముతాడు.
శరీరం అనే చెట్టు బాటసారులు ఈ శరీరం ఒక చెట్టు లాంటిది. జీవులు బాటసారుల లాగా వచ్చి కొద్దిసేపు ఇందులో విశ్రమిస్తున్నారు. ఆ కొద్ది సమయంలోనే ఇది నా ఇల్లు, నా భార్య అని సంబంధాలు కల్పించుకుంటున్నారు. శరీరం అనేది ఆయుర్దాయం అనే నది లాంటిది, దానికి పుట్టుక, మరణం అనేవి రెండు ఒడ్డులు.
సంసారాన్ని దాటించే పడవ విజ్ఞులైన పెద్దలు ఈ శరీరాన్ని సంసారం అనే సముద్రం దాటడానికి ఒక తెప్ప (పడవ) లాంటిది అని చెబుతారు. జాగ్రత్తగా దీన్ని వాడుకుని ఆవలి ఒడ్డుకు చేరుకోవాలి అని హెచ్చరిస్తారు. కొందరు జాగ్రత్త పడి ఒడ్డుకు చేరుకుంటున్నారు, కానీ కొందరు అవహేళన చేసి “నాది-నేను” అనే భ్రమలో పడి మధ్యలోనే మునిగిపోతున్నారు.
శరీరం అనే ఇల్లు అందులో కాపురం
- ఈ దేహం అనే ఇంట్లో ఇంద్రియాలు అనేవి కట్టేసిన పశువులు.
- ఆశ అనేది ఈ ఇంటికి గడుసరి ఇల్లాలు.
- మనస్సు అనేది వస్తువులు ప్రోగుచేసే సేవకుడు.
- నోరు వాకిలిగా, నాలుక గడియగా, వెన్నెముక స్తంభంగా ఉన్నాయి.
- లోపల రక్తమాంసాలు ఉండి బయట చర్మం అనే సున్నం పూయబడింది.
- ఈ ఇంట్లో అజ్ఞానం, అబద్ధం అనే రెండు స్తంభాలు ఉన్నాయి.
- దుఃఖం అనే బాలుడు ఏడుస్తుంటాడు, సుఖం అనే బాలుడు నిద్రపోతుంటాడు.
- పంచప్రాణాలు వెదురు బొంగులో గాలిలాగా తిరుగుతుంటాయి.
నిజమైన జ్ఞాని ఎవరు శరీరం, ధనం, రాజ్యం ఉన్నా కొద్ది రోజుల్లోనే కాలం అన్నింటినీ నాశనం చేస్తుంది. మరణం అనే స్నేహితుడు రాగానే ఈ దేహం జీవుడిని వదిలేసి వెళ్ళిపోతుంది. ఈ శరీరాలు కేవలం కాల్చడానికి పనికొచ్చే కట్టెల్లాంటివి, సంసార సముద్రంలో కొట్టుకుపోతున్నాయి. ఈ జడమైన దేహం నేను కాదు, దానికి నాకు సంబంధం లేదు అని గ్రహించి ఆత్మలో విశ్రాంతి పొందే వారే మనుషుల్లో ఉత్తములు.
మనం ఈ శరీరాన్ని శాశ్వతం అనుకుని ఎన్నో తప్పులు చేస్తుంటాం. కానీ ఇది కేవలం మనం ఈ ప్రపంచంలో జీవించడానికి ప్రకృతి ఇచ్చిన ఒక అద్దె ఇల్లు లాంటిది. లోపల ఉన్న ఆత్మను తెలుసుకోవడానికి దేహాన్ని ఒక సాధనంగా వాడుకోవాలి తప్ప, శరీరమే సర్వస్వం అనుకోకూడదు. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడే మనిషికి మృత్యుభయం పోయి శాశ్వతమైన ఆనందం సిద్ధిస్తుంది.
యోగవాసిష్ఠంలో శ్రీరాముడు దేహం యొక్క అస్థిరతను అద్భుతంగా వివరించాడు. రక్తం, మాంసంతో నిండిన ఈ శరీరం ఒక యంత్రం లాంటిది. జీవుడు దీన్ని తనదిగా భావించి మోసపోతున్నాడు. శరీరాన్ని సంసార సాగరాన్ని దాటే పడవగా మలచుకోవాలి కానీ, దాని మీద వ్యామోహంతో మునిగిపోకూడదు. “నేను ఈ శరీరాన్ని కాదు” అని గ్రహించిన వాడే నిజమైన జ్ఞాని అని రాముడు స్పష్టం చేశాడు.
NOTES
- శరీరం రక్తమాంసాలతో చేసిన ఒక విచిత్రమైన బొమ్మ.
- దేహం జడమైనది ఆత్మ చైతన్యం వల్లే అది పనిచేస్తుంది.
- ఈ దేహం ఆయుర్దాయం అనే నదికి పుట్టుక, చావు అనేవి రెండు ఒడ్డులు.
- శరీరాన్ని అంటిపెట్టుకునే ఆశ గడుసరి ఇల్లాలు లాంటిది, మనసు ఒక సేవకుడు.
- దేహం నేను కాదు అని తెలుసుకుని ఆత్మలో రమించేవాడే ఉత్తముడు.
FREQUENTLY ASKED QUESTIONS
శరీరం దేనితో నిర్మించబడిందని రాముడు చెప్పాడు శరీరం రక్తం, మాంసం, నరాలు, ప్రేగులు మరియు మలమూత్రాలతో నిండి ఒక కళాకారుడు చేసిన విచిత్రమైన బొమ్మలా ఉందని రాముడు చెప్పాడు.
మనిషి ఎవరి వల్ల మోసపోతున్నాడు మనిషి పదేపదే తన ఇంద్రియాల చేత మోసపోతున్నాడు, “శరీరమే నేను” అని భ్రమపడుతున్నాడు.
దేహాన్ని దేనితో పోల్చారు విజ్ఞులైన పెద్దలు ఈ దేహాన్ని సంసారం అనే సముద్రాన్ని దాటడానికి ఉపయోగపడే పడవ లేదా తెప్పతో పోల్చారు.
శరీరం అనే ఇంట్లో ఎవరు కాపురం ఉంటున్నారు దేహం అనే ఇంట్లో ఇంద్రియాలు పశువులు, ఆశ గడుసరి ఇల్లాలు, మనసు సేవకుడు, అజ్ఞానం మరియు అబద్ధం అనేవి స్తంభాలుగా ఉన్నాయి.
మనుషుల్లో ఉత్తములు ఎవరు “ఈ జడమైన దేహం నేను కాదు, దానికి నాకు సంబంధం లేదు” అని గ్రహించి ఆత్మయందు విశ్రాంతి పొందే వారే మనుషుల్లో ఉత్తములు.
CONCLUSION
శరీరం పై ఉన్న వ్యామోహం వదిలితేనే మనిషికి నిజమైన విముక్తి కలుగుతుంది. రాముడి మాటలు కేవలం ఒక కాలానికి పరిమితమైనవి కావు, ప్రతి మనిషి తన జీవితంలో అన్వయించుకోవాల్సిన పరమ సత్యాలు. మనకిచ్చిన ఈ దేహాన్ని సత్కార్యాలకు, ఆత్మజ్ఞానానికి వాడుకుందాం.